• भारताचे मित्र म्हणून ओळखले जाणारे, शांतताप्रिय आणि सन 2002 मध्ये नोबेल पारितोषिकाने गौरविण्यात आलेले अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष जिमी कार्टर यांचे वयाच्या 100 व्या वर्षी जॉर्जिया प्रांतातील प्लेन्स येथील त्यांच्या राहत्या घरी निधन झाले. 
• ते अमेरिकेचे 39 वे अध्यक्ष होते.
• कार्टर डेमोक्रॅटिक पक्षाचे नेते होते. 
• अमेरिकेच्या इतिहासात सर्वाधिक काळ हयात असणारे ते माजी अध्यक्ष होते.
• सन 1977 ते 1981 या काळात ते अमेरिकेचे अध्यक्ष होते.
• भारतमित्र म्हणून ते ओळखले जात.
• भारतातील आणीबाणी उठल्यानंतर जनता सरकारच्या काळात भारताला त्यांनी  भेट दिली होती त्यांच्या भारत प्रेमाचे प्रतीक म्हणून हरियाणातील एका गावाला कार्टरपुरी म्हणून ओळखले जाते.(गावाचे नाव: दौलतपूर नसिराबाद)

 अल्पचरित्र:

• जन्म : 1 ऑक्टोबर 1924
• वडील जेम्स कार्टर शेतकरी, आई लिलियन परिचारिका
• 1943 मध्ये अमेरिकेच्या नौदल अकादमीमध्ये (युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकादमी) छात्रसैनिक
• अटलांटिक आणि प्रशांत महासागरांमधील जहाजांच्या ताफ्यावर काम
• प्रतिष्ठित आण्विक पाणबुडी उपक्रमासाठीही निवड
• 1962 – स्टेट सेनटवर निवड
• 1970 जॉर्जियाचे 76 वे गव्हर्नर
• 1974 – अध्यक्षपदासाठी प्रचाराला सुरुवात
• तत्कालीन अध्यक्ष रिचर्ड निक्सन यांचा वॉटरगेट प्रकरणी 1974 मध्ये अध्यक्षपदाचा राजीनामा
• 1976 – गेराल्ड फोर्ड यांचा पराभव करून अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत विजयी
• 1977 – अमेरिकेचे 39 वे अध्यक्ष म्हणून शपथविधी
• 1980- दुसऱ्यांदा निवडणुकीत रिपब्लिकन पक्षाच्या रोनाल्ड रेगन यांच्याकडून पराभव
• पराभवानंतर शांतता, पर्यावरण आणि मानवाधिकारांसाठी अथक प्रयत्न
• 2002 शांततेसाठी नोबेल पुरस्काराने गौरव

‘सीआरपीएफ‘च्या महासंचालकपदी वितुलकुमार 

• केंद्रीय राखीव पोलिस दलाचे (सीआरपीएफ) महासंचालक अनीश दयाळ सिंह 31 डिसेंबर रोजी  निवृत्त होत आहेत.
• वरिष्ठ पोलिस अधिकारी वितुलकुमार त्यांच्या जागी पदभार स्वीकारणार आहेत.
• उत्तर प्रदेश केडरचे 1993 च्या तुकडीचे ते अधिकारी असून सध्या ‘सीआरपीएफ‘चे विशेष महासंचालक म्हणून कार्यरत आहेत.
• 3 ऑगस्ट 1968 रोजी पंजाबमधील भटिंडा येथे जन्मलेल्या कुमार यांनी इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये अभियांत्रिकीची पदवी घेतली आहे.
• आपल्या संपूर्ण कारकिर्दीत कुमार यांनी पोलीस दलात विविध महत्त्वाच्या पदांवर काम केले आहे. 
• त्यांची 9 फेब्रुवारी 2009 रोजी उपमहानिरीक्षक (डीआयजी), 31 डिसेंबर 2012 रोजी महानिरीक्षक (आयजी) आणि 1 जानेवारी 2018 रोजी अतिरिक्त महासंचालक ( एडीजी) पदावर पदोन्नती झाली.
• राष्ट्रपती पोलीस पदक, पोलीस पदक  यासह अनेक सन्मानांनी त्यांना सन्मानित करण्यात आले आहे.

The post अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष जिमी कार्टर यांचे निधन appeared first on The Officer.

• बंगालच्या उपसागरातील अतितीव्र कमी दाबाच्या क्षेत्राची तीव्रता आणखी वाढून ‘फेंगल’ चक्रीवादळ तयार झाल्याचे भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (आयएमडी)  जाहीर केले.
• हे चक्रीवादळ 30 नोव्हेंबर रोजी तमिळनाडू आणि पुदुच्चेरीची किनारपट्टी ओलांडणार असल्याचा अंदाज ‘आयएमडी’ ने वर्तवला
• विषुववृत्तीय हिंदी महासागर आणि लगतच्या दक्षिण बंगालच्या उपसागरामध्ये 23 नोव्हेंबरला कमी दाबाचे क्षेत्र तयार झाले होते. त्याची तीव्रता 25 नोव्हेंबरला डिप्रेशनपर्यंत वाढली.
• श्रीलंकेच्या पूर्व किनारपट्टीला समांतर वायव्येकडे संथपणे सरकणाऱ्या या क्षेत्रामुळे गेल्या चार दिवसांत श्रीलंका आणि तमिळनाडूमध्ये अनेक ठिकाणी मुसळधार पावसाची नोंद झाली.

फेंगल

• फेंगल या शब्दाचा अर्थ आहे उदासीन, हा अरेबिक भाषेतला शब्द आहे.
• चक्रीवादळाचे नाव ‘फेंगल’ सौदी अरेबियाने प्रस्तावित केले होते आणि त्याचे मूळ अरबी भाषेतून घेतले आहे.
• हे नाव भाषिक वारसा आणि सांस्कृतिक ओळख यांच्या मिश्रणाचे प्रतीक आहे, जागतिक हवामान संघटना (WMO) आणि युनायटेड नेशन्स इकॉनॉमिक अँड सोशल कमिशन फॉर आशिया अँड द पॅसिफिक (UNESCAP) नामकरण पॅनेलमधील प्रादेशिक विविधतेवर जोर देतं.

आशा काळे यांना गदिमा पुरस्कार जाहीर

• गदिमा प्रतिष्ठानच्या वतीने ज्येष्ठ अभिनेत्री आशा काळे यांना 2024 चा गदिमा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.
• अभिनेत्री प्रिया बेर्डे यांना विद्याताई माडगूळकर स्मृती गृहिणी-सखी- सचिव पुरस्कार, प्रसिद्ध कथा- पटकथा-संवादलेखक व गीतकार क्षितिज पटवर्धन यांना चैत्रबन पुरस्कार, तर प्रसिद्ध गायिका मनीषा निश्चल यांना विद्या प्रज्ञा पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.
• आधुनिक महाराष्ट्राचे वाल्मिकी ग. दि. माडगूळकर यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त 14 डिसेंबर रोजी टिळक स्मारक मंदिर येथे पुरस्कार प्रदान केले जातील.
• गदिमा पुरस्कार कवी ग.दि.माडगूळकर यांच्या स्मरणार्थ गदिमा प्रतिष्ठानच्या वतीने देण्यात येतो.
• गदिमा पुरस्काराबरोबरच काही अन्य पुरस्कारही देण्यात येतात. एखाद्या क्षेत्रातील उदयोन्मुख नवोदिताला चैत्रबन पुरस्कार देण्यात येतो. तर 1995 पासून ग.दि.माडगूळकरांच्या पत्नी कै.विद्याताई माडगूळकर यांच्या नावाने गृहिणी-सखी-सचिव पुरस्कार देण्यात येतो.
• गजानन दिगंबर माडगूळकर(1 ऑक्टोबर 1919 – 14 डिसेंबर 1977) हे विख्यात मराठी कवी, गीतकार, लेखक आणि अभिनेते होते.
• ते त्यांच्या नावाची आद्याक्षरे ग.दि.मा. या नावाने लोकप्रिय आहेत. गदिमांची सर्वात उल्लेखनीय रचना असलेल्या गीतरामायणाची बऱ्याच भाषांमध्ये भाषांतरे झाली आहेत.
• गीतरामायण या त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय कलाकृतीमुळे त्यांना सध्याच्या काळातील आधुनिक वाल्मिकी देखील म्हणले जाते.

डॉ. बंग दांपत्याला ‘द लिजेंड्स‘ पुरस्कार

• कर्नाटकातील श्री सत्यसाई विद्यापीठ संस्थानद्वारे सत्यसाई ग्राम, मुदेनहुली, कर्नाटक येथे आरोग्य क्षेत्रातील मानवी उत्कृष्टतेसाठी ज्येष्ठ समाजसेवक डॉ. अभय व डॉ. राणी बंग या जोडप्याला ‘द लिजेंड्स’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
• सत्यसाईबाबांच्या 99 व्या जयंतीनिमित्त 23 नोव्हेंबरला मुधुसुदन साई आणि डॉ.सी.श्रीनिवासन यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
• बंग दांपत्याने गडचिरोली जिल्ह्यात ‘सर्च’ संस्थेच्या माध्यमातून गेल्या 38 वर्षात लाखो रुग्णांना वैद्यकीय सेवा, जागतिक मान्यता मिळालेले आरोग्य संशोधन, दारू व तंबाखू कमी करण्यासाठी मुक्तिपथ हा जिल्हाव्यापी कार्यक्रम, युवांसाठी निर्माण व तारुण्यभान हे उपक्रम राबविले आहेत.
• बालमृत्यू कमी करण्याची त्यांनी सांगितलेली पद्धत भारत सरकारद्वारे ‘आशा’ योजनेद्वारे पूर्ण भारतात अंमलबजावणी केली जाते.
• डॉ.अभय व डॉ.राणी बंग यांना यापूर्वी महाराष्ट्र भूषण व पद्मश्री सन्मान प्राप्त असून जवळपास 70 पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.
• ‘टाइम’ मॅगझिनने (अमेरिका) त्यांना ‘ग्लोबल हेल्थ हिरो’ म्हणून 2005 मध्ये सन्मानित केले. तर द लॅन्सेट ने त्यांना ‘द पायोनिअर्स इन रूरल हेल्थ केअर’ म्हणून गौरविले आहे.

इच्छामरणाला ब्रिटनमध्ये प्राथमिक मान्यता

• इंग्लंड आणि वेल्स या प्रांतात असाध्य रोगामुळे मरणासन्न अवस्थेत असलेल्या प्रौढ रुग्णांना इच्छामरणाचा अधिकार देण्याऱ्या विधेयकाला ब्रिटिश खासदारांनी  प्राथमिक मंजुरी दिली.
• या विधेयकावर संसदेत जोरदार चर्चा झाल्यानंतर खासदारांनी ‘असिस्टेड डाइंग बिल’ 330 विरुद्ध 275 मतांनी मंजूर केले.
• या विधेयकाला खासदारांची तत्त्वतः मंजुरी मिळाली असून, आता या विधेयकावर संसदेत अधिक अभ्यास केला जाईल.
• 2015 मध्ये असे विधेयक मांडण्यात आले होते परंतु त्याला मंजुरी मिळाली नव्हती.
• मरणासन्न अवस्थेत असणाऱ्यांना या विधेयकामुळे सन्मानपूर्वक मरण पत्करण्याचे स्वातंत्र्य मिळेल. त्यांना अनावश्यक वेदना, त्रास, दुःख सहन करावे लागणार नाही, असे आग्रही मत विधेयकाला समर्थन देणाऱ्यांचे आहे.
• खासदार किम लीडबीटर यांनी संसेदत हे विधेयक सादर केले. ‘आपण इथे जीवन की मृत्यू अशा पर्यायांची निवडीचे स्वातंत्र्य देत नाही, तर मृत्यू कशा प्रकारे यावा, याची मोकळीक रुग्णाला देणार आहोत,’ याकडे लीडबीटर यांनी लक्ष वेधले.
• तर ,डॅनी क्रूगर यांनी विधेयकाच्या विरोधात भूमिका घेतली.

चीनमध्ये सोन्याची सर्वात मोठी खाण

• सोन्याचा जगातील सर्वांत मोठा साठा आता चीनमध्ये सापडला आहे. या खाणीचे मूल्य 83 अब्ज अमेरिकी डॉलर असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
• दक्षिण आफ्रिकेतील ‘साउथ डीप’ खाणीला मागे टाकून हा आतापर्यंतचा सर्वांत मोठा सोन्याचा साठा आहे, ज्यात सुमारे 900टन साठा आहे.
• चीनमध्ये सापडलेल्या या खाणीमध्ये उच्च प्रतीच्या खनिजाचा साठा असल्याचा अंदाज आहे.
• चीनच्या सरकारी प्रसारमाध्यमांनी हे वृत्त दिले आहे.
• हुनान प्रांताच्या भूवैज्ञानिक विभागाने याबाबतचे शोधकार्य केले.
• पिंगजियांग भागात ही खाण आहे.
• भूगर्भशास्त्रज्ञांनी दोन किलोमीटर खोलीवर सोन्याचे 40 पट्टे शोधले आहेत.
• दरम्यान, सोन्याच्या या नव्या खाणीच्या शोधाचा चीनच्या सोने उद्योगावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
• सध्या चीन जागतिक पातळीवर सोन्याच्या उत्पादनात आघाडीवर आहे.
• जगातील सोन्याच्या बाजारपेठेत चीनचा दबदबा असून 2024 मध्ये चीनकडे दोन हजार टनांपेक्षा जास्त सोन्याचा साठा असल्याचे मानले जात होते.

The post फेंगल चक्रीवादळ appeared first on The Officer.

• ऑस्ट्रेलियामध्ये 16 वर्षांखालील मुलांना समाजमाध्यमे वापरण्यावर बंदी घालणारा कायदा मंजूर करण्यात आला.
• हा कायदा फेसबुक, स्नॅपचॅटसारख्या इन्स्टाग्रामपासून सर्व समाजमाध्यमांना लागू असून नियमभंग केल्यास कंपन्यांना 32 दशलक्ष अमेरिकन डॉलर इतक्या दंडाची तरतूद नव्या कायद्यात करण्यात आली आहे.
• मुलांना समाजमाध्यम वापरावर बंदी घालणारा ऑस्ट्रेलिया हा जगातील पहिला देश ठरला आहे.
• ‘समाजमाध्यम वयोमर्यादा किमान विधेयक’ ऑस्ट्रेलियाच्या सिनेटमध्ये 34 विरुद्ध 19 मतांनी मंजूर करण्यात आला.
• कनिष्ठ सभागृहात 102 विरुद्ध 13 अशा घवघवीत मताधिक्याने या विधयेकावर मान्यतेची मोहोर उमटवली होती.
• नव्या कायद्यानुसार 16 वर्षांखालील मुलांना टिकटॉक, फेसबुक, स्नॅपचॅट, रेडिट, एक्स (ट्विटर) आणि इन्स्टाग्राम या समाज माध्यमांवर खाती उघडण्यास बंदी असेल. याची अंमलबजावणी करण्यासाठी कंपन्यांना एक वर्षाचा कालावधी देण्यात आला असून त्यानंतर मात्र मोठ्या रकमेचा दंड कंपन्यांना भरावा लागेल.
• नव्या कायद्यावर ऑस्ट्रेलियामध्ये मतमतांतरे आहेत. बालहक्क संघटनांनी कायद्याला विरोध केला असला तरी पालकांकडून मात्र नव्या कठोर नियमांचे स्वागत केले गेले आहे.

अण्वस्त्रवाहू के – 4 क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी

• भारतीय नौदलाने 27 नोव्हेंबर रोजी के-4 अण्वस्त्रवाहू बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.
• यामुळे भारताची आण्विक प्रतिकारक्षमता आणि संरक्षणसिद्धता अधिक वाढली आहे.
• नौदलाच्या ‘आयएनएस अरिघात’ या अणुऊर्जासंचिलात पाणबुडीमधून हे क्षेपणास्त्र सोडण्यात आले.
• ते 3,500किलोमीटरपर्यंतच्या लक्ष्याचा भेद करू शकते.
• ही चाचणी व्यापक आण्विक प्रतिकारक्षमता विकसित करण्याच्या भारताच्या योजनेमधील मैलाचा दगड ठरणार आहे.
• शत्रूने अण्वस्त्र हल्ला  केल्यास याद्वारे त्याला प्रभावी प्रत्युत्तर देता येणार आहे. तसेच सागरी हद्दीच्या पलिकडेही देशाच्या सीमांचे संरक्षण करणे शक्य होणार आहे.
• घन इंधनावर चालणारे के-4 क्षेपणास्त्र अण्वस्त्रक्षम पाणबुडीवरून सोडले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (एसएलबीएम) असून नौदलाला अण्वस्त्रांविरोधात प्रभावी अस्त्र उपलब्ध करून देण्यासाठी त्याची रचना करण्यात आली आहे.
• ते ज्या ‘आयएनएस अरिघात’ वरून सोडण्यात आले ती भारताची दुसरी अणुऊर्जासंचिला बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पाणबुडी (एसएबीएन) आहे.

 हेमंत सोरेन झारखंडचे 14 वे मुख्यमंत्री

• झारखंड मुक्ती मोर्चाचे नेते हेमंत सोरेन यांनी रांची येथे एका भव्य सोहळ्यात झारखंडचे 14 वे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली.
• राज्याचे राज्यपाल संतोष कुमार गंगवार यांनी त्यांना पद व गोपनीयतेची शपथ दिली.
• विधानसभा निवडणुकीत झामुमोच्या नेतृत्वात इंडिया आघाडीने 81 पैकी 56 जागांवर विजय मिळवला असून हेमंत सोरेन हे त्यांच्या बारहैत मतदारसंघातून जवळपास 40 हजार मतांनी विजयी झाले आहेत.

डॉ. अवस्थी यांना रोशडेल पायोनियर्स पुरस्कार  प्रदान

• आंतरराष्ट्रीय सहकारी संघटनेचा सर्वोच्च सन्मान मानला जाणारा रोशडेल पायोनियर्स पुरस्कार नुकताच इंडियन फार्मर्स फर्टिलायझर को-ऑप लि.चे  व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. यू.एस. अवस्थी यांना जागतिक आयसीए परिषदेत आयसीएचे अध्यक्ष एरियल ग्वार्को यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला.
• डॉ. वर्गीस कुरियन यांच्यानंतर हा पुरस्कार मिळवणारे ते दुसरे भारतीय आहेत.
• कुरियन यांना 2001 मध्ये या पुरस्काराने सन्मानीत करण्यात आले होते.
• डॉ. अवस्थी हे केमिकल इंजिनिअर असून ते 1976 मध्ये इफ्कोमध्ये (इंडियन फार्मर्स फर्टिलायझर को-ऑप लि.)रुजू झाले.
• त्यांच्या नेतृत्वाखाली या संस्थेची उत्पादनक्षमता 292 टक्क्यांनी वाढली व निव्वळ मालमत्तेत 688 टक्क्यांनी वाढ झाली.
• त्यांच्या दूरदृष्टीने इफ्कोने विविध व्यवसाय क्षेत्रांमध्ये प्रवेश केला; तसेच नॅनो खतांचे नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित केले.

‘रोशडेल पायनियर्स अवार्ड‘

• ‘रोशडेल पायनियर्स अवार्ड’ हा इंटरनॅशनल कोऑपरेटिव्ह अलायन्सकडून (ICA) दिला जाणारा सर्वोच्च मानाचा पुरस्कार आहे.
• या पुरस्काराची सुरूवात 2000 मध्ये झाली होती.
• नवकल्पकतेची जोड देऊन संस्थेला आर्थिकदृष्ट्या नव्या शिखरावर पोहोचवण्यासाठी योगदान देणाऱ्या व्यक्तीच्या कार्याचा गौरव करणे, हा या पुरस्कारामागील मूळ उद्देश आहे.

गोंड राणी दुर्गावती पुतळ्याचे अनावरण

• उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी बांदा येथील सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयात गोंड राणी दुर्गावतीच्या पुतळ्याचे अनावरण केले.
• महाविद्यालयाच्या मुख्य प्रवेशद्वारात हा पुतळा उभारण्यात आला आहे.
• मध्ययुगीन काळात गोंडवनाची राणी दुर्गावतीने आपले साम्राज्य वाचविण्यासाठी मुघलांशी संघर्ष केला होता.
• राणी दुर्गावती : (५ ऑक्टोबर १५२४ – २४ जून १५६४). सोळाव्या शतकातील गोंडवाना (गडामंडला) साम्राज्याची कर्तृत्ववान व पराक्रमी राणी. त्यांचा जन्म चंदेलवंशीय महोबा येथील राजपूत घराण्यात झाला.
• किरातराय (कीर्तिसिंह) व राणी कमलावती यांच्या त्या एकुलत्या राजकन्या.
• दुर्गावतींना तीरकमठा, तलवारबाजी, घोडेस्वारी, नेमबाजी, गोळाफेक, भालाफेक इत्यादी शस्त्रविद्येचे शिक्षण मिळाले. त्याचबरोबर त्यांनी संस्कृतशास्त्र, समाजशास्त्र, धर्मशास्त्र इत्यादी विषयांचा अभ्यास केला होता.
• दुर्गावती महोबाच्या राजदरबारात राजकुमाराच्या वेषात सहभागी होत.शिकार करणे हा त्यांचा आवडता छंद होता.
• दुर्गावतींनी स पंधरा वर्षे गडामंडलाचा कारभार चालविला. त्यांच्या काळात गडामंडला हे गोंड राज्यातील एक संपन्न व समृद्ध राज्य म्हणून उदयास आले.
• गडामंडलातील सु. १२,००० गावे थेट दुर्गावतींच्या ताब्यात असल्याचे उल्लेख सापडतात. त्यांनी राज्यात अनेक ठिकाणी दुर्ग, महाल, तलाव, मंदिर इत्यादींचे बांधकाम केल्याचे अवशेष पाहायला मिळतात. उदा., जबलपूर जवळील राणीतल अथवा राणी तलाव. तसेच त्यांनी इतर राज्यांसोबत व्यापारी संबंध जोपासले होते. गोंडवाना साम्राज्याचा हा सुवर्णकाळ होता.
• राज्यात सुवर्णचलनाद्वारे वस्तुविनिमय होत. दुर्गावतींच्या ताब्यात ५२ गड आणि ५७ परगणे मिळून राज्याचा विस्तार हा सु. ७७,७०० चौ. किमी. पर्यंत होता. तसेच २०,००० घोडेस्वार, १००० हत्ती आणि मोठ्या प्रमाणात पायदळ असे विशाल सैन्य बळ त्यांच्याकडे होते. त्यांनी माळवा प्रदेशातील बहादुरशहा व मिआणा अफगाण यांचा लढाईत पराभव केल्याचे उल्लेख सापडतात (१५५५; १५६०).

अखिल भारतीय पोलीस महासंचालक परिषद 2024

• पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे 30 नोव्हेंबर ते 1 डिसेंबर 2024 या कालावधीत ओडिशा मधील भुवनेश्वर येथे आयोजित अखिल भारतीय पोलीस महासंचालक/महानिरीक्षक परिषद 2024 ला उपस्थित राहणार आहेत.
• भुवनेश्वरमधील लोकसेवा भवनातील राज्य संमेलन केंद्रात या परिषदेचे  आयोजन करण्यात आले आहे.
• सदर परिषद ही दिनांक 29 नोव्हेंबर ते 1 डिसेंबर 2024 अशी तीन दिवस चालणार असून यामध्ये नवीन फौजदारी कायदे, दहशतवादाला प्रतिबंध, डाव्या विचारसरणीचा अतिरेक, तटीय सुरक्षा, अंमली पदार्थाची तस्करी रोखणे,   यासह राष्ट्रीय सुरक्षेच्या महत्त्वपूर्ण बाबींवर चर्चा होणार आहे.
• यासोबतच पोलीस सेवेतील उल्लेखनीय सेवेसाठी राष्ट्रपती पोलीस पदकही या परिषदेदरम्यान प्रदान करण्यात येणार आहे.
• देशभरातल्या वरिष्ठ पोलिसांना आणि सुरक्षा प्रशासकांना राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित विविध मुद्द्यांवर तसेच संचालन, पायाभूत सुविधा आणि पोलीस कल्याणविषयक विविध बाबींवर, भेडसावणाऱ्या अडचणींवर मुक्तपणे चर्चा करण्यासाठी एक संवादी व्यासपीठ, ही परिषद पुरवेल.
• अंतर्गत सुरक्षा धोक्यांसह, गुन्हेगारी नियंत्रण व कायदा आणि सुव्यवस्था संबंधित आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी व्यावसायिक पद्धती आणि प्रक्रियांचे सुसूत्रीकरण आणि सामायिकीकरण यासाठी ही चर्चा उपयुक्त ठरेल.
• या परिषदेसाठी पंतप्रधान कायम उत्सुक असतात. पंतप्रधान अत्यंत बारकाईने ही चर्चा ऐकतात, त्याचसोबत ते  नव्या कल्पना पुढे याव्यात यासाठी अनौपचारिक आणि मुक्त वातावरणातल्या चर्चेला प्रोत्साहनही देतात. यावर्षी काही वैशिष्ट्यपूर्ण बाबी या परिषदेत समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत.
• संपूर्ण दिवसाचे प्रभावी नियोजन करण्यात आले असून सुरुवात योग सत्राने होईल.
• कामकाज सत्र, सादरीकरण, चर्चा, कार्यशीलता सत्र, संकल्पना आधारित भोजन सत्र , अशी या परिषदेची वैशिष्ट्ये आहेत.
• देशाला प्रभावित करणाऱ्या क्रिटिकल पोलिसिंग आणि अंतर्गत सुरक्षेच्या बाबींवर, पंतप्रधानांसमोर आपले दृष्टिकोन आणि सूचना मांडण्याची मौल्यवान संधी यामुळे वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांना मिळेल.
• वार्षिक पोलीस महासंचालक/महानिरीक्षक परिषद देशातल्या विविध ठिकाणी व्हावी, यासाठी वर्ष 2014पासून पंतप्रधानांनी प्रोत्साहन दिले आहे.
• तेव्हापासून गुवाहाटी (आसाम), कच्छचे रण (गुजरात), हैदराबाद (तेलंगणा), टेकनपूर (ग्वाल्हेर, मध्य प्रदेश),  स्टॅच्यू ऑफ युनिटी (केवडिया, गुजरात), पुणे (महाराष्ट्र), लखनौ (उत्तर प्रदेश), नवी दिल्ली आणि जयपूर (राजस्थान) येथे ही परिषद आयोजित करण्यात आली आहे.
• ही परंपरा पुढे चालू ठेवत, भुवनेश्वर (ओडिशा) येथे 59 वी पोलीस महासंचालक/महानिरीक्षक परिषद 2024 आयोजित केली जात आहे.
• या परिषदेला केंद्रीय गृहमंत्री, पंतप्रधानांचे प्रधान सचिव, राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार, गृह राज्यमंत्री, राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांचे पोलीस महासंचालक आणि केंद्रीय पोलीस संघटनांचे प्रमुख उपस्थित राहणार आहेत.

The post गोंड राणी दुर्गावती पुतळ्याचे अनावरण appeared first on The Officer.

• एकीकडे भारत प्रगतीची नवनवीन शिखरे पादाक्रांत करीत असताना, दुसरीकडे आपण अजूनही अनेक अनिष्ट रूढी-परंपरांची पाळे-मुळे उखडून टाकण्यात अपयशी ठरल्याचे बालविवाहाच्या समस्येवरून अधोरेखित होते.
• देशात अजूनही पाचपैकी एका मुलीचा बालविवाह होत असल्याची माहिती केंद्रीय महिला व बालविकासमंत्री अन्नपूर्ण देवी यांनी  दिली.

मोहिमेचे उद्दिष्ट:

• ‘बालविवाहमुक्त भारत’ या मोहिमेचा केंद्र सरकारकडून प्रारंभ
• 2029 पर्यंत बालविवाहाचा दर पाच टक्क्यांहून कमी करण्याचे उद्दिष्ट
• राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांना विशेष कृती योजना तयार करण्याचे आवाहन

मोहिमेची रूपरेषा:

• ‘बालविवाहमुक्त भारत’ पोर्टल सुरू करणे.
• जागरूकता वाढवण्यासह अशा घटनांची दखल व मोहिमेचा आढावा.
• सन 2047पर्यंतच्या ‘विकसित भारत’ संकल्पनेशी सुसंगत मोहीम राबवणे.
• राष्ट्रउभारणीत महिला आणि मुलींच्या संपूर्ण सहभागावर भर.

मोहिमेच्या केंद्रस्थानी असणारे राज्य

• सात राज्ये व जवळपास 300 पेक्षा जिल्ह्यांमध्ये राष्ट्रीय सरासरीच्या तुलनेत बालविवाहाचे प्रमाण जास्त.
• पश्चिम बंगाल, बिहार, झारखंड, राजस्थान, त्रिपुरा, आसाम आणि आंध्र प्रदेश या सात राज्यांचा समावेश.

सामूहिक प्रयत्नांचे आवाहन

• देश प्रगतिपथावर असूनही बालविवाह रोखण्यात अपयश येत असल्याने जनजागृतीवर भर.
• देश पूर्णपणे बालविवाहमुक्त होईपर्यंत प्रयत्न सुरूच राहणार.
• बालविवाह होणार नाहीत, यासाठी सर्वांनी सतर्क राहावे.
• बालविवाहाच्या प्रथेचे निर्मूलन करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून मोहीम

 केंद्राने भारतातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ‘ई–दाखिल’ सुरू

• आता भारतातील प्रत्येक राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशात कार्यरत असलेल्या ई-दाखिल पोर्टलची यशस्वी राष्ट्रव्यापी अंमलबजावणी सुरू करण्‍यात आली आहे.हे कार्य करून  ग्राहक व्‍यवहार खात्याने एक मैलाचा दगड  म्हणता येईल असा टप्‍पा पार पाडला  आहे.
• 22 नोव्हेंबर 2024 रोजी लडाखमध्ये अलीकडेच ई-दाखिल पोर्टल सुरू करण्यात आले आहे, ज्यामुळे ई-दाखिल हा खऱ्या अर्थाने संपूर्ण भारतामध्‍ये कार्यरत असलेला उपक्रम बनला आहे.
• ग्राहकांसाठी परिणामकारक ठरतील अशा  नवीन आणि उदयोन्मुख समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी, ग्राहक संरक्षण कायदा 2019, अधिसूचित करण्यात आला आणि 20 जुलै 2020 रोजी लागू करण्यात आला.
• कोविड-19 मुळे ग्राहकांवरील निर्बंधांना सामोरे जाताना, ‘ई-दाखिल पोर्टल’ स्वस्त, वेगवान  म्हणून सादर करण्यात आले. ग्राहकांच्या तक्रारी दाखल करण्यासाठी ही  मोफत यंत्रणा आहे.
• ई-दाखिल म्हणजे ग्राहक तक्रार निवारण प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी डिझाईन केलेला एक नाविन्यपूर्ण ऑनलाईन प्लॅटफॉर्म आहे.
• यामुळे  ग्राहकांना संबंधित ग्राहक मंचाशी संपर्क साधण्यासाठी एक कार्यक्षम आणि सोयीस्कर मार्ग प्रदान झाला आहे.
• त्यांच्या तक्रारी दाखल करण्यासाठी प्रवास करण्याची आणि प्रत्यक्ष उपस्थित राहण्याची आवश्यकता आता राहिली नाही.
• सुरुवातीपासूनच, ई-दाखिल ग्राहकांच्या हक्कांना चालना देण्यासाठी आणि वेळेवर न्याय सुनिश्चित करण्यासाठी एक ‘गेम चेंजर’ बनले  आहे.
• ई -दाखिल पोर्टलवर वापरकर्त्याला आपली तक्रार दाखल करण्‍याची सुविधा सुलभतेने प्रदान केली आहे. त्‍यामुळे ग्राहकांना कमीतकमी प्रयत्नात तक्रारी नोंदवता येतात.
• तक्रारी दाखल करण्यापासून ते त्यांच्या स्थितीचा मागोवा घेण्यापर्यंत, ई-दाखिल प्रकरणे दाखल करण्याच्या संदर्भात पेपरलेस आणि पारदर्शक प्रक्रिया सुनिश्चित करते.
• कोणताही ग्राहक किंवा वकील त्यांच्या नोंदणीकृत मोबाईल  फोनवर ओटीपी  किंवा त्यांच्या नोंदणीकृत ईमेल पत्त्यावर सक्रियकरणाची  लिंक प्राप्त करून आवश्यक प्रमाणीकरणासह ई-दाखिल प्लॅटफॉर्मवर ‘साइन अप’  करू शकतो.
• त्यानंतर ते तक्रार दाखल करून पुढे जाऊ शकतात. पोर्टलने सर्व पीडित ग्राहकांना त्यांच्या स्वत:च्या घरात राहून ग्राहक आयोगाकडे तक्रारी ऑनलाईन सादर करण्याची, योग्य शुल्क भरण्याची आणि प्रकरणाच्या प्रगतीचा ऑनलाईन मागोवा घेण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
• ई-दाखिल पोर्टल प्रथम 7 सप्टेंबर 2020 रोजी राष्ट्रीय ग्राहक विवाद निवारण आयोगाने सुरू केले. 2023 च्या अखेरीस, हे लडाख वगळता 35 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये सुरू करण्यात आले.
• आता, लडाखचे नायब राज्यपाल  ब्रिगेडियर. (डॉ.) बी.डी. मिश्रा (सेवानिवृत्त) यांनी 22 नोव्हेंबर 2024 रोजी लडाख ग्राहक आयोगामध्ये ई-दखिल पोर्टल लाँच केले, हे व्यासपीठ महानगरांपासून दुर्गम भागांपर्यंत भारतातील सर्व क्षेत्रांतील ग्राहकांसाठी उपलब्ध आहे.
• सध्या ई-दाखिल पोर्टलवर 2,81,024 हून अधिक वापरकर्त्यांनी नोंदणी केली आहे आणि 1,98,725 प्रकरणे दाखल करण्यात आली असून त्यापैकी 38,453 प्रकरणे निकाली काढण्यात आली आहेत आणि आता ई-दाखिलचा आवाका देशव्यापी झाल्‍यामुळेख्‍ संपूर्ण  भारतातील ग्राहक हक्कांच्या परिघामध्ये क्रांती घडवून आणणे शक्य होणार आहे.

मेलबर्नमध्ये सोशल मीडिया बंद

• सोळा वर्षांखालील मुला-मुलींना सोशल मीडियाचा वापर करण्यास मनाई करणाऱ्या विधेयकाला ऑस्ट्रेलियाच्या लोकप्रतिनिधीगृहात मंजूर मिळाली आहे.
• हे विधेयक मंजुरीसाठी आता सिनेटमध्ये जाणार आहे.
• या सभागृहातही मंजुरी मिळाल्यास अशा प्रकारचा कायदा करणारा ऑस्ट्रेलिया हा जगातील पहिला देश ठरेल.
• हा कायदा झाल्यास 16 वर्षांखालील मुलांना टिकटॉक, फेसबुक, स्नॅपचॅट, एक्स आणि इन्स्टाग्रामसह विविध सोशल मीडिया संकेतस्थळांचा  वापर करण्यास मनाई असेल तसेच लहान मुलांनी या सोशल मीडियाचा वापर करण्यास प्रभावीपणे रोखले नाही तर या कंपन्यांना पाच कोटी डॉलर पर्यंत दंड होऊ शकतो.

राज्य शिखर बँकेचा केंद्राकडून गौरव

• राज्याची शिखर बँक असलेल्या महाराष्ट्र स्टेट को-ऑपरेटिव बँकेला उत्कृष्ट कामगिरीबद्दल केंद्रीय सहकार मंत्री अमित शहा यांच्या हस्ते गौरविण्यात आले .
• राज्य बँकेच्या वतीने बँकेचे प्रशासक विद्याधर अनास्कर आणि व्यवस्थापकीय संचालक दिलीप दिघे यांनी सन्मान स्वीकारला.
• दिल्लीत  नॅफस्कॉब’ च्या रौप्य महोत्सवानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात देशाच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेच्या कणा असलेल्या राज्य सहकारी बँका, जिल्हा सहकारी बँका आणि विविध कार्यकारी संस्थांमधून उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या संस्थांना शहा यांच्या हस्ते गौरविण्यात आले.

The post राज्य शिखर बँकेचा केंद्राकडून गौरव appeared first on The Officer.

• पहिल्या पिढीचे उद्योजक आणि छोटेखानी बांधकाम व्यवसायाला पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील एस्सार समूहात रूपांतरित करणारे शशिकांत रुईया यांचे दीर्घ आजाराने वयाच्या 80 व्या वर्षी  मुंबईत निधन झाले.
• वडील नंदकिशोर रुईया यांच्या मार्गदर्शनाखाली कारकीर्दीची सुरुवात करून, शशी आणि त्यांचा भाऊ रवी यांनी 1969 मध्ये एस्सारची पायाभरणी केली.

अँजेला मर्केल यांच्या पुस्तकाचे प्रकाशन

• जर्मनच्या माजी चॅन्सलर अँजेला मर्केल यांच्या ‘फ्रिडम’ या  पुस्तकाचे  प्रकाशन झाले.
• या पुस्तकात मर्केल यांनी त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील घडामोडींचा आढावा घेतला असून या काळातील जागतिक नेत्यांबरोबरील काही कटू-गोड आठवणीही शब्दबद्ध केल्या आहेत.
• या पुस्तकात त्यांनी – ब्रेक्झिटबाबतच्या निर्णयाबद्दलही त्यांची मते सविस्तरपणे मांडली आहेत.

पहिले प्लास्टिक पुनर्वापर प्रदर्शन मुंबईत होणार

• देशातील पहिले वहिले प्लॅस्टिक रिसायकलिंग – तंत्रज्ञान प्रदर्शन; तसेच पर्यावरणपूरक  पॉलिथिन आणि फोम प्रदर्शन (प्लॅस्टिक – रिसायकलिंग शो) मुंबईतील गोरेगावच्या बॉम्बे एक्झिबिशन सेंटरमध्ये 4 ते 6 – डिसेंबर दरम्यान आयोजित करण्यात – आले आहे.
• सध्या देशातील पुनर्वापर केलेल्या प्लॅस्टिकची बाजारपेठ एक कोटी टनांची – आहे. ती 2032 मध्ये सव्वादोन कोटी – टनांपर्यंत जाईल, असा अंदाज आहे.
• देशात दरवर्षी जेमतेम दीड लाख टन प्लास्टिकचा पुनर्वापर करण्याची क्षमता  असून, त्यात वाढीची मोठी संधी आहे,  त्यासाठी या क्षेत्रातील आधुनिक तंत्रज्ञान, पर्यावरणपूरक उपायोजना याची माहिती या प्रदर्शनात मिळेल.
• मीडिया फ्युजन व क्रेन  कम्युनिकेशन तर्फ हे प्रदर्शन आयोजित  करण्यात आले आहे

महाराष्ट्रातील आरोग्यसेवा सुधारण्यासाठी एशियन डेव्हलपमेंट बँक चे सहाय्य

• एशियन डेव्हलपमेंट बँक  ने महाराष्ट्रात दर्जेदार आणि परवडणारी तृतीय श्रेणी आरोग्य सेवा आणि वैद्यकीय शिक्षणामध्ये प्रवेश सुधारण्यासाठी 500 दशलक्ष यूएस डॉलर कर्जाचे पॅकेज वचनबद्ध केले आहे.
• हे पॅकेज भारतातील राज्याच्या नेतृत्वाखालील आरोग्य सेवा आणि वैद्यकीय शिक्षण केंद्रे  स्थापन करण्यात मदत करेल.
• हे पॅकेज चार वैद्यकीय महाविद्यालये स्थापन करण्यास मदत करेल ज्यामध्ये हवामान आणि आपत्ती- प्रतिरोधक, लिंग-प्रतिसादात्मक आणि सामाजिकदृष्ट्या समावेशक वैशिष्ट्ये समाविष्ट आहेत.
• हे पॅकेज लोकांचा खिशाबाहेरील खर्च कमी करेल आणि दर्जेदार वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांची भरती आणि कायम ठेवण्यासाठी धोरणात्मक कृती तयार करेल.

आसाम मधील जिल्ह्याचे नाव बदलले

• आसाममधील होजाई  जिल्ह्याच्या मुख्यालयाचे नाव आता श्रीमंत शंकरदेवनगर असे करण्यात आले आहे.
• मुख्यमंत्री हिमंता बिस्व शर्मा ही माहिती दिली.राज्य मंत्रिमंडळाने याबाबतचा निर्णय घेतला

करीमगंज आता श्रीभूमी म्हणून ओळखले जाणारे

• आसाम मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत सरकारने ‘करीमगंज’ जिल्ह्याचेही नाव बदलण्याची घोषणा केली आहे.
• हे शहर आता ‘श्रीभूमी’ या नावाने ओळखले जाणार आहे.
• ‘श्रीभूमी’ हे नाव बदलल्याने आसामच्या विविधतेशी आणि इतिहासाशी जुळणाऱ्या जिल्ह्याच्या ओळखीला नवा आणि सांस्कृतिक संदर्भ मिळेल, असे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.
• त्यांनी या निर्णयाचे वर्णन आसामचा सांस्कृतिक वारसा मजबूत करणारा असे केले.

The post महाराष्ट्रातील आरोग्यसेवा सुधारण्यासाठी एशियन डेव्हलपमेंट बँक चे सहाय्य appeared first on The Officer.

• दरवर्षी देशात 26 नोव्हेंबर रोजी सविंधान दिन साजरा केला जातो.
• नागरिकांमध्ये संवैधानिक मूल्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाने 19 नोव्हेबर 2015 पासून हा दिवस साजरा करणे सुरू केले. तसेच 26 नोव्हेंबरला देशभरात राष्ट्रीय कायदा दिवसही साजरा केला जातो.
• संवैधानिक आदर्शांबाबत जागरूकता निर्माण करण्याच्या या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून ‘हमारा संविधान, हमारा सन्मान’ हे अभियान (Hamara Samvidhan, Hamara Samman campaign) सुरू करण्यात आले आहे. या दिनानिमित्त देशभरातील शाळांमध्ये विविध कार्यक्रम घेतले जातात.
• 26 नोव्हेंबर 1949 ला भारतात सविंधान स्वीकारले गेले होते. यावेळी संविधान सभेने संविधान स्वीकारून 75 वर्षे पूर्ण होत आहेत.

संविधान दिनाचे महत्त्व

• संविधान दिन हा दिवस भारतीय संविधानाच्या ऐतिहासिक महत्त्वाची आठवण करून देतो आणि त्याच्या तत्त्वांवर विचार करण्यासाठी एक विशेष दिवस आहे.
• हा दिवस संविधानाचा सन्मान करण्याचा आणि भारतीय लोकशाहीच्या पायाभूत तत्त्वांचा आदर करण्याचा आहे.
• या दिवशी सर्वच शाळा, महाविद्यालये, सरकारी कार्यालये आणि इतर संस्था या दिवशी विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
• यामध्ये संविधानाच्या महत्त्वावर चर्चा केली जाते, शपथ घेतली जाते आणि नागरिकांना संविधानाच्या उद्दिष्टांची जाणीव करून दिली जाते.

कादंबरीकार बार्बरा टेलर ब्रेडफोर्ड यांचे निधन

• चाळीसच्या दशकात ‘अ वुमन ऑफ सबस्टन्स’ या पराक्रम गाथेद्वारे प्रसिद्ध झालेल्या तसेच लाखो प्रती विकल्या गेलेल्या डझनभराहून अधिक कादंबऱ्यांच्या लेखिका तथा ब्रिटिश पत्रकार बार्बरा टेलर ब्रेडफोर्ड यांचे वयाच्या 91 व्या वर्षी निधन झाले.
• 1979 मध्ये प्रकाशित झालेल्या ‘अ वुमन ऑफ सबस्टन्स’ पासून सुरुवात करून ब्रेडफोर्ड या जगातील सर्वांत लोकप्रिय आणि श्रीमंत लेखिका बनल्या. वर्षभरात सरासरी एक पुस्तक त्यांनी लिहिले.
• 1999 मध्ये एका टपाल तिकिटावर त्यांचे छायाचित्र प्रसिद्ध झाले आहे.
• 2007 मध्ये राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांनी त्यांना ‘ओबी’ पुरस्काराने सन्मानित केले.
• त्यांची पुस्तके 40 भाषांमध्ये प्रकाशित झाली असून, जगभरात 90 दशलक्षांहून अधिक प्रती विकल्या गेल्या.

रियाध डिझाईन कायदा कराराच्या अंतिम कायद्यावर भारताची स्वाक्षरी

• जवळपास दोन दशकांच्या वाटाघाटीनंतर जागतिक बौद्धिक संपदा संघटनेच्या (WIPO) सदस्य देशांनी डिझाइन कायदा करार (DLT) या उल्लेखनीय कराराला स्वीकृती दिली आहे.
• रियाध डिझाइन कायदा कराराच्या अंतिम मसुद्यावर स्वाक्षरी करून, भारताने आपल्या प्रगतीसोबतच समावेशक वाढीला चालना देण्याच्या आणि बौद्धिक संपदेच्या रक्षणासाठी समान संधी उपलब्ध होतील याची खबरदारी घेण्याबद्दलच्या आपल्या कटिबद्धतेचा पुनरुच्चार केला आहे.
• या कराराच्या माध्यमातून औद्योगिक डिझाइनच्या संरक्षणासाठी प्रक्रियात्मक नियमांच्या चौकटींमध्ये मेळ साधण्याचा तसेच विविध अधिकारक्षेत्रांमधील नोंदणी प्रक्रियांच्या कार्यक्षमतेत आणि सुलभतेत वाढ करण्याचा प्रयत्न आहे.
• प्रक्रियात्मक आवश्यकतांच्या प्रमाणीकरणाद्वारे प्रशासकीय भार कमी करून हा करार (डीएलटी) एकप्रकारे डिझाइनच्या बाबतीत जगभरातील सर्जनशीलतेला प्रोत्साहन देईल.
• सुविहित केलेल्या डिझाईन संरक्षण नियमांचे लाभ सर्व भागधारकांना  विशेषत: लहान आणि मध्यम- उद्योग (SME), स्टार्ट-अप आणि स्वतंत्र डिझायनर्सना मिळतील याची खात्री करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
• डिझाइनसाठी अर्ज करणाऱ्यांसाठी लाभदायक ठरतील अशा अनेक महत्त्वाच्या तरतुदींचा डीएलटीमध्ये समावेश करण्यात आला आहे, त्यामध्ये वेळेची मर्यादा शिथिल करणे, गमावलेले अधिकार पुन्हा प्राप्त करणे, प्राधान्याच्या दाव्यांमध्ये दुरुस्ती करण्याचा किंवा त्यामध्ये नवीन भर घालण्याचा पर्याय, असाइनमेंट आणि परवान्यांच्या नोंदीसाठी सुलभ प्रक्रिया आणि एकाच अर्जामध्ये एकापेक्षा जास्त डिझाइन सादर करण्याच्या पर्यायांचा समावेश आहे. या बदलांमुळे डिझाइनसाठी अर्ज करणाऱ्यांना अधिक लवचिकता मिळणार आहे.
• या व्यतिरिक्त, हा करार कंत्राट प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या पक्षांना इलेक्ट्रॉनिक औद्योगिक डिझाइन प्रणाली अंमलात आणण्यास आणि प्राधान्य दस्तऐवजांची इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीमार्फत सुलभपणे देवाणघेवाण करण्यास प्रोत्साहन देणारा आहे.
• स्टार्टअप इंडिया कार्यक्रम तसेच स्टार्टअप्स बौद्धिक संपदा संरक्षण (SIPP) योजना यांसारख्या उपक्रमांसोबत त्याचा वापर केल्यास , या तरतुदी स्टार्टअप्स आणि SMEs ला जागतिक स्तरावर त्यांचे डिझाइनविषयक अधिकार सुरक्षित ठेवण्यास सक्षम बनविण्याबरोबरच, त्यांच्या स्पर्धात्मकतेला चालना देण्यास आणि बाजारात त्यांच्या वाढीस पाठबळ मिळण्यासाठीही सहाय्यक ठरतील.
• सर्जनशीलता आणि कारागिरीचा समृद्ध वारसा लाभलेल्या भारताने शाश्वत आर्थिक विकासामध्ये असलेली डिझाइन या क्षेत्राची महत्त्वपूर्ण भूमिका हेरली आहे.
• डिझाईनच्या संरक्षणावर देशाने धोरणात्मक भर दिल्याने नवोन्मेषासाठी उत्प्रेरक ठरण्याच्या रुपाने त्याचा प्रभावी परिणाम झाला आहे.
• गेल्या दशकात, भारतात डिझाईनच्या नोंदणीचे प्रमाण तिप्पट झाले आहे, गेल्या केवळ दोन वर्षांत देशांतर्गत डिझाईन नोंदणीत 120% वाढ झाली आहे.
• विशेष म्हणजे गेल्या वर्षी डिझाइनसाठी दाखल झालेल्या अर्जांची संख्या 25% नी  वाढली.

The post रियाध डिझाईन कायदा कराराच्या अंतिम कायद्यावर भारताची स्वाक्षरी appeared first on The Officer.

• तडाखेबंद फलंदाज, यष्टिरक्षक आणि कर्णधार अशा विविध भूमिका बजावण्यात सक्षम ऋषभ पंत इंडियन प्रीमियर लीग (आयपीएल) क्रिकेटच्या लिलावातील आजवरचा सर्वांत महागडा खेळाडू ठरला आहे.
• जेद्दा येथे झालेल्या लिलावाच्या पहिल्या दिवशी पंतवर लखनऊ सुपर जायंट्स संघाने 27 कोटी रूपयांची विक्रमी बोली लावली.
• त्याआधी कोलकाता नाइट रायडर्स संघाला गतहंगामात जेतेपद मिळवून देणारा कर्णधार श्रेयस अय्यरला 26 कोटी 75 लाख रूपयांच्या बोलीसह पंजाब किंग्जने आपल्या ताफ्यात घेतले.
• तसेच कोलकाता संघाने वेंकटेश अय्यरसाठी तब्बल 75 कोटी रुपये मोजले.

2024 चे सर्वाधिक महागडे खेळाडू

1. ऋषभ पंत (27 कोटी) : लखनऊ
2. श्रेयस अय्यर (26.75कोटी) : पंजाब
3. वेंकटेश अय्यर (23.75 कोटी) : कोलकाता
4. अर्शदीप सिंग (18 कोटी) : पंजाब
5. युजवेंद्र चहल (18कोटी) : पंजाब

केंद्रीय मंत्रिमंडळाची’ वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन’ योजनेला मंजुरी

• पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत केंद्रीय मंत्रिमंडळाने विद्वत्तायुक्त संशोधन लेख आणि पत्रिका प्रकाशनांची देशव्यापी उपलब्धता निर्माण करणाऱ्या वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन या केंद्रीय योजनेला मंजुरी दिली.
• एका साध्या, वापरकर्ता स्नेही आणि संपूर्णपणे डिजिटल प्रक्रियेद्वारे ही योजना राबवली जाईल.
• सरकारी उच्च शिक्षण संस्था आणि केंद्र सरकारच्या संशोधन आणि विकास प्रयोगशाळांसाठी ही एक ‘वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन’ सुविधा असेल.
• वन नेशन वन सबस्क्रिप्शनसाठी 2025,2026 आणि 2027 या तीन कॅलेंडर वर्षांकरिता एक नवी केंद्रीय योजना म्हणून सुमारे 6,000 कोटी रुपयांची एकूण तरतूद केली आहे.
• वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन भारतातील तरुणांना दर्जेदार उच्च शिक्षण जास्तीत जास्त प्रमाणात उपलब्ध करून देण्यासाठी, शिक्षण क्षेत्रात गेल्या दशकभरात भारत सरकारने हाती घेतलेल्या उपक्रमांची व्याप्ती आणि पोहोच वाढवेल.
• यामुळे संशोधन आणि विकासाला चालना देण्यासाठी आणि संशोधनाची आणि नवोन्मेषाची संस्कृती सरकारी विद्यापीठे, महाविद्यालये, संशोधन संस्था आणि संशोधन आणि विकास प्रयोगशाळा या सर्वच ठिकाणी निर्माण करण्यासाठी हाती घेतलेल्या एएनआरएफ उपक्रमाला पूरक बळ मिळेल.
• वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन योजनेचे लाभ केंद्र किंवा राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारच्या संशोधन आणि विकास संस्थांच्या व्यवस्थापनाखालील सर्व उच्च शैक्षणिक संस्थांना मुख्यत्वे इन्फर्मेशन अँड लायब्ररी नेटवर्क या विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या आंतर विद्यापीठ स्वायत्त केंद्र असलेल्या केंद्रीय एजन्सीद्वारे समन्वयित राष्ट्रीय सदस्यत्वाद्वारे प्रदान केले जातील.
• या यादीमध्ये 6300 पेक्षा जास्त संस्था असून त्याद्वारे सुमारे 8 कोटी विद्यार्थी, शिक्षक समुदाय आणि संशोधक यांना या योजनेचे लाभ मिळतील. विकसितभारत@2047, राष्ट्रीय शिक्षण धोरण(एनईपी) 2020 आणि अनुसंधान नॅशनल रिसर्च फाऊंडेशन(एएनआरएफ) यांच्या उद्दिष्टांना अनुसरून हा उपक्रम आहे.
• या उपक्रमामुळे दुसऱ्या आणि तिसऱ्या श्रेणीतील शहरांसह देशभरातील सुमारे 8 कोटी विद्यार्थी, शिक्षक समुदाय, संशोधक आणि सर्व शाखांमधील शास्त्रज्ञांसाठी उच्च दर्जाच्या ज्ञानसंपन्न नियतकालिकांमध्ये उपलब्ध असलेल्या ज्ञानाचे भांडार खुले होईल, ज्यामुळे देशातील प्रमुख क्षेत्रांमधील तसेच आंतरशाखीय संशोधनाला प्रोत्साहन मिळेल.
• वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन आणि या संस्थांमधील भारतीय लेखकांच्या प्रकाशनांचा  एएनआरएफ नियमित काळाने आढावा घेत राहील.
• उच्च शिक्षण विभागाचे ‘ वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन’ हे एकीकृत पोर्टल असेल ज्यावर संबंधित संस्थांना या पत्रिका उपलब्ध असतील. सरकारी संस्थांनी या वैशिष्ट्यपूर्ण सुविधेचा लाभ जास्तीत जास्त विद्यार्थी, शिक्षक समुदाय आणि सर्व सरकारी संस्थामधील संशोधकांना मिळावा यासाठी तिचा जास्तीत जास्त प्रचार करावा असे आवाहन करण्यात येत आहे.

The post केंद्रीय मंत्रिमंडळाची’ वन नेशन वन सबस्क्रिप्शन’ योजनेला मंजुरी appeared first on The Officer.

• विधानसभा निवडणुकीत तमाम राजकीय विश्लेषक आणि बहुतांश मतदानोत्तर चाचण्यांच्या अंदाजांपेक्षाही उत्तम कामगिरी करत महायुतीने जोरदार विजय संपादन केला.
• 288 पैकी तब्बल 235 जागा जिंकून महायुतीने महाविकास आघाडीचा पराभव केला.
• एकट्या भाजपला तब्बल 132 जागांवर विजय मिळाला.
• शिवसेना (शिंदे गट) आणि राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) या पक्षांनीही जोरदार मुसंडी मारत उद्धव ठाकरे आणि शरद पवार यांच्या पक्षांचा पराभव केला.

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक निकाल 2024

• भारतीय जनता पक्ष – 132
• शिवसेना/ शिंदे – 57
• राष्ट्रवादी/अजित पवार – 41
• शिवसेना/ठाकरे गट – 20
• भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस – 16
• राष्ट्रवादी/शरद पवार गट – 10
• इतर – 10
• अपक्ष – 02
• एकूण जागा – 288
• बहुमत – 144+1

महाराष्ट्र 15 वी विधानसभा 2024 आढावा

• 15 वी विधानसभा निवडणूक
• एकूण जिल्हे : 36
• एकूण मतदारसंघ : 288
• सर्वसाधारण मतदारसंघ : 234
• SC मतदारसंघ : 29
• ST मतदारसंघ : 25
• एकूण उमेदवार : 4136 उमेदवार
• एकूण पक्ष उमेदवार : 158 पक्ष आहेत
• एकूण अपक्ष उमेदवार : 2086 उमेदवार
• मतदान केंद्र : 1 लाख 183
• एकूण मतदार : 9,70,25,119
• पुरुष मतदार : 5,00,22,739
• महिला मतदार : 4,69,96,279
• तृतीयपंथीय मतदार : 6,101
• नवीन मतदार : 20 लाख 93 हजार
• तरूण मतदार : 1.85 कोटी
• अपंग मतदार : 6.36 लाख
• एकूण मतदान केंद्रे : 1,00,186
• शहरी केंद्रे : 42602
• ग्रामीण केंद्र : 57558राज्यातील एकूण मतदानाची टक्केवारी : 66.05%.
• सर्वाधिक मतदान करवीर येथे 96%.
• सर्वात कमी मतदान : कुलाबा येथे 44%.
• एकूण प्रत्यक्ष मतदान : 6 कोटी 40 लाख 88 हजार 195 मतदारांनी सहभाग घेतला.
• पुरुष मतदारांचे मतदान : 3 कोटी 34 लाख 37 हजार
• महिला मतदारांचे मतदान : 3कोटी 6लाख 49 हजार
• इतर मतदान : 1 हजार

झारखंडमध्ये ‘मुक्ती मोर्चाचे‘ वर्चस्व

• हेमंत सोरेन यांच्या नेतृत्वाखाली झारखंड मुक्ती मोर्चाने पुन्हा एकदा झारखंडमधील सत्ता कायम राखली आहे.
• 81 सदस्य असलेल्या विधानसभेत त्यांच्या पक्षाला 34 जागांवर यश मिळाले असून ‘इंडिया’ आघाडीतील काँग्रेसने 16 आणि राष्ट्रीय जनता दलाने 4 जागा जिंकल्या आहेत.
• त्यामुळे झारखंडमध्ये आघाडीचे सरकार कायम राहणार असल्याचे स्पष्ट झाले असताना भाजप 21 जागांसह दुसऱ्या क्रमांकाचा पक्ष ठरला आहे.

पक्षनिहाय जिंकलेल्या जागा

1) झामुमो 34

2) भाजप 21

3) काँग्रेस 16

4) राजद 04

5) इतर 06

भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव 2024

• 55 वा भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव 20 ते 28 नोव्हेंबर 2024 या कालावधीत पणजी , गोवा येथे होत आहे.

2024 च्या महोत्सवाची थीम

• ‘यंग फिल्ममेकर्स – द फ्युचर इज नाऊ‘आहे, त्यामुळे तरुण रक्ताला प्रोत्साहन देण्यासाठी या वर्षी फेस्टिव्हलमध्ये ‘बेस्ट डेब्यू डायरेक्टर ऑफ इंडियन फीचर फिल्म’ हा नवीन विभाग आणि पुरस्कार श्रेणी सादर करण्यात आली आहे.
• भारतातील तरुण दिग्दर्शकीय प्रतिभेची ओळख म्हणून या पुरस्कारामध्ये प्रमाणपत्र आणि ₹ 5 लाखांचे रोख पारितोषिक असते.
• महोत्सवात 15 जागतिक प्रीमियरसह 81 देशांतील 180 आंतरराष्ट्रीय चित्रपट प्रदर्शित केले जातील.
• या कार्यक्रमाची सुरुवात श्यामा प्रसाद मुखर्जी इनडोअर स्टेडियमवर प्रसिद्ध संस्कृत श्लोक ‘अच्युतम केशवम् राम नारायणम्’ या गीतानं झाली.
• चित्रपट महोत्सवातील चित्रपटांच्या प्रदर्शनाची सुरुवात दिग्दर्शक मायकेल ग्रेसीच्या जगभरात गाजलेल्या ‘बेटर मॅन’ या चित्रपटाच्या प्रदर्शनानं झाली.

 डॉ. माशेलकर यांना ‘मानद डॉक्टरेट‘

• शास्त्रीय आणि औद्योगिक संशोधन अकादमीच्या आठव्या पदवी प्रदान सोहळ्यात केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान व भूगर्भशास्त्र मंत्री जितेंद्र सिंह यांच्या हस्ते ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना मानद डॉक्टरेट प्रदान करून नुकतेच गौरविण्यात आले.
• डॉ. माशेलकर यांची ही 50 वी मानद डॉक्टरेट असून, ऑस्ट्रेलिया येथील डीकिन विद्यापीठाने माशेलकर यांना त्यांची 49 वी मानद डॉक्टरेट नुकतीच प्रदान केली.
• डॉ. माशेलकर हे देशातील सर्वाधिक मानद डॉक्टरेट असणारे अभियंता ठरले आहेत. त्यांनी डॉ. ए. पी. जे अब्दुल कलाम यांचा विक्रम मोडला आहे.

जंगल महाल उत्सव

• पश्चिम बंगालमधील कोलकाता शहरात सध्या जंगल महाल उत्सव सुरू झाला आहे.
• यात स्थानिक कलावंतांकडून विविध कला सादर केल्या जातात.

The post महाराष्ट्रात महायुतीचा विजय appeared first on The Officer.

• मणिपूर उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून डी. कृष्णकुमार यांचा शपथविधी झाला.
• राज्यपाल लक्ष्मण प्रसाद आचार्य यांच्या उपस्थितीत राजभवनात कृष्णकुमार यांना शपथ देण्यात आली.
• न्या. सिद्धार्थ मृदाल यांची निवृत्तीनंतर कृष्णकुमार यांची वर्णी लागली आहे.
• न्यायमूर्ती डी कृष्णकुमार यांनी यापूर्वी मद्रास उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून काम केले आहे.
• न्यायमूर्ती कृष्णकुमार यांची 7 एप्रिल 2016 रोजी मद्रास उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती आणि ते 21 मे 2025 रोजी निवृत्त होणार आहेत.
• ते त्यांच्या मूळ उच्च न्यायालयातील मुख्य न्यायाधीशांनंतरचे सर्वात ज्येष्ठ न्यायाधीश आहेत .

मल्याळम नाटककार पिल्लईंचे निधन

• प्रसिद्ध मल्याळम नाटककार व लेखक प्रा. ओमचेरी एन. एन. पिल्लई  यांचे वयाच्या 100 व्या वर्षी दिल्लीत निधन झाले.
• त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार आणि केरळ साहित्य अकादमी पुरस्कारासह अनेक पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले होते.
• त्यांचा जन्म केरळमधील कोट्टायम येथे 1 फेब्रुवारी 1924 रोजी झाला. अनेक दशकांपासून ते दिल्लीत राहत होते.

 डॉ. बत्रा यांना कर्मयोगी पुरस्कार

• ईशान्य भारतात मेघालयातील खासी आदिवासींमध्ये आरोग्य सेवेचे काम करणारे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कार्यकर्ते डॉ. विश्वामित्र बत्रा यांना ‘माय होम इंडिया’ या संस्थेतर्फे 11 वा स्वामी विवेकानंद स्मृती कर्मयोगी पुरस्कार दिला जाणार आहे.
• 27 नोव्हेंबरला दिल्लीत होणाऱ्या कार्यक्रमामध्ये रा.स्व. संघाचे सहसरकार्यवाह डॉ. कृष्ण गोपाल यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात येईल.
• ईशान्य भारतात सेवाभावी काम  करणाऱ्या माय होम इंडियातर्फे दरवर्षी स्वामी विवेकानंद कर्मयोगी पुरस्कार देण्यात येतात.

The post कृष्णकुमार यांची मणिपूर उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीशपदी निवड appeared first on The Officer.

• यशवंतराव चव्हाण सेंटरच्या वतीने दिला जाणारा यशवंतराव चव्हाण राज्यस्तरीय पुरस्कार 2024 ज्येष्ठ इतिहास संशोधक डॉक्टर जयसिंगराव पवार यांना जाहीर झाला आहे.
• दोन लाख रुपये रोख आणि मानपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
• यशवंतराव चव्हाण यांच्या 40 व्या पुण्यतिथी दिने 25 नोव्हेंबरला चव्हाण सेंटरचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्या हस्ते या पुरस्काराचे वितरण केले जाणार आहे .
• चव्हाण सेंटरकडून दरवर्षी हा पुरस्कार दिला जातो डॉक्टर जयसिंगराव पवार यांनी महाविद्यालयीन क्षेत्रात इतिहास अध्यापनाचे कार्य केले.
• इतिहास विषयाच्या पदवी व पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांची 20 पुस्तके त्यांनी लिहिली आणि ती सर्व महाराष्ट्रभर लोकप्रिय झाली अनेक संदर्भग्रंथ अभ्यासून अत्यंत सोप्या शैलीत इतिहासाची चिकित्सापूर्वक मांडणी या पुस्तकांमध्ये केली असल्यामुळे ती क्रमिक पुस्तके न राहता इतिहास प्रेमींची संदर्भ पुस्तके झाली आहेत.

‘पीएच.डी.’ धारकांसाठी सर्वोत्कृष्ट प्रबंध पुरस्काराची घोषणा

• देशभरातील गुणवत्तापूर्ण पीएच.डी. संशोधनाला चालना आणि तरुण संशोधकांकडून होणाऱ्या उच्च दर्जाच्या संशोधनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी विद्यापीठ अनुदान आयोगाने ‘पीएच.डी. सर्वोत्कृष्ट प्रबंध’ असा पुरस्कार देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
• या अंतर्गत दरवर्षी विविध शाखांमधील पीएच.डी. प्रबंधांची पुरस्कारासाठी निवड केली जाणार आहे.
• या पुरस्कारासाठी 1 जानेवारी ते 31 डिसेंबर या कालावधीतील प्रबंध विचारात घेतले जाणार आहेत.
• गुणवत्तापूर्ण पीएच.डी. संशोधकांची दखल घेणे हा पुरस्काराचा उद्देश आहे.
• संशोधनाचा अत्युच्च दर्जा, ज्ञान आणि संशोधन पद्धती, स्पष्टता, परिणाम आणि परिणामकारक सादरीकरण, हे घटक विचारात घेतले जाणार आहेत. पुरस्कार निवडींसाठीची प्रक्रिया दोन टप्यात होणार आहे.
• त्यासाठी विद्यापीठ स्तरावर आणि आयोगाच्या स्तरावर निवड समिती असणार आहे.

भारतातील 56 व्या व्याघ्र प्रकल्पाची घोषणा

• देशातील 56 वा व्याघ्र प्रकल्प म्हणून छत्तीसगडमधील गुरु घासीदास-तमोर-पिंगळा व्याघ्र प्रकल्पासाठी अधिसूचना नुकतीच प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

भारतातील तिसरा सर्वात मोठा व्याघ्र प्रकल्प

• अधिसूचनेनुसार, गुरु घासीदास- तमोर पिंगळा व्याघ्र प्रकल्प 387 चौरस किमी क्षेत्रफळावर पसरला जाईल, ज्यात 2049.232 चौरस किमी कोर क्षेत्राचा समावेश आहे, कोरिया, सूरजपूर, बलरामपूर आणि मनेंद्रगड-चिरमिरी-भरतपूर जिल्ह्यांमध्ये.
• गुरु घासीदास- तमोर पिंगळा व्याघ्र प्रकल्प हे देशातील तिसरे मोठे व्याघ्र प्रकल्प असेल.
• नागार्जुनसागर श्रीशैलम वाघ आंध्र प्रदेशातील राखीव क्षेत्र हे देशातील सर्वात मोठे व्याघ्र प्रकल्प आहे( 3296.31 चौ.कि.मी. )त्यानंतर आसामच्या मानस व्याघ्र प्रकल्पाचे क्षेत्र (2837.1) चौ.कि.मी.
• भारतातील 55 वा व्याघ्र प्रकल्प राजस्थानमधील धोलपूर – कैरोली व्याघ्र प्रकल्प आहे.
• भारतात व्याघ्र प्रकल्प 1973 पासून सुरू झाले आहे.
• भारताचे पर्यावरण मंत्री हे भूपेंद्र यादव आहेत

इस्रो–ऑस्ट्रेलियाच्या अंतराळ संस्थेत करार

• अंतराळ कार्यक्रम सहकार्य मजबूत करण्यासाठी भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (इस्रो) आणि ऑस्ट्रेलियन स्पेस एजन्सी (एएसए) यांच्यात अंमलबजावणी करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली.
• या करारानुसार गगनयान मोहिमेसाठी दोनही अंतराळ संस्थेमध्ये सहकार्य होणार आहे.
• 20 नोव्हेंबर रोजी बंगळूरु येथे इस्रोच्या वतीने ह्यूमन स्पेस फ्लाइट सेंटरचे संचालक डी. के. सिंग आणि कॅनबेरा येथील एएसएच्या वतीने महाव्यवस्थापक जारोड पॉवेल यांनी करारावर स्वाक्षरी केली.

हमारा संविधान, हमारा सम्मान अभियान

• 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारलेली आणि 26 जानेवारी 1950 रोजी अंमलात आलेली भारतीय राज्यघटना भारताच्या लोकशाही, धर्मनिरपेक्ष आणि समतावादी चौकटीची  व्याख्या करणारा मूलभूत दस्तऐवज आहे.
• गेल्या सात दशकांमध्ये, संविधानाने   देशाला राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तनाच्या माध्यमातून  मार्गदर्शन केले आहे, तसेच न्याय, स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुत्व ही भारताच्या शासनाची मुख्य तत्त्वे सुनिश्चित केली आहेत.
• दरवर्षी  संविधान दिनी ही मूल्ये साजरी केली जातात.

भारताच्या घटनात्मक भावनेचा उत्सव

• भारतीय संविधान स्वीकारल्या प्रीत्यर्थ दरवर्षी 26 नोव्हेंबर रोजी संविधान दिन किंवा संविधान दिवस साजरा केला जातो.
• नागरिकांमध्ये घटनात्मक मूल्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण  मंत्रालयाने 19 नोव्हेंबर 2015 रोजी घोषित केले की केंद्र सरकार दरवर्षी 26 नोव्हेंबर हा दिवस संविधान दिन म्हणून साजरा करेल.
• राष्ट्राला मार्गदर्शन करणाऱ्या लोकशाही तत्त्वांचे स्मरण म्हणून हा दिवस साजरा केला जातो.
• घटनात्मक मूल्यांप्रति  जागरूकता निर्माण करण्याच्या या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, हमारा संविधान, हमारा सम्मान  अभियान सुरू करण्यात आले आहे.

“हमारा संविधान, हमारा सम्मान ” अभियान

• 24 जानेवारी 2024 रोजी उपराष्ट्रपतींनी  नवी दिल्लीतील डॉ. बी.आर. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय  केंद्र येथे “हमारा संविधान, हमारा सम्मान ” अभियान सुरु केले ज्याचा उद्देश संविधानाविषयी नागरिकांची समज वाढवणे हा आहे.
• वर्षभर चालणाऱ्या या अभियानात  भारतीय समाजाला आकार देण्यात राज्यघटनेच्या महत्त्वाविषयी जागरुकता निर्माण करणे आणि नागरिकांना त्यांच्या कायदेशीर अधिकारांबद्दल शिक्षित करणे, याची खात्री करणे आहे.
• जेणेकरून ही  मूलभूत तत्त्वे प्रत्येक भारतीयाच्या मनात प्रतिध्वनित होत राहतील.

प्रादेशिक कार्यक्रम आणि जनजागृती उपक्रम

• “हमारा संविधान, हमारा सन्मान”या  वर्षभर चालणाऱ्या मोहिमेची सुरुवात मार्च 2024 मध्ये बिकानेर येथील पहिल्या प्रादेशिक कार्यक्रमाने झाली.
• या कार्यक्रमाचे उद्घाटन सरन्यायाधीश डी.वाय.चंद्रचूड यांच्या हस्ते झाले होते.

डिजिटल प्रतिबद्धता आणि नागरिकांचा सहभाग

• “हमारा संविधान, हमारा सन्मान” मोहिमेचा एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे त्यातील डिजिटल प्रतिबद्धता.
• शिक्षण, लोकसहभाग आणि कृतीसाठी ऑनलाइन व्यासपीठ म्हणून काम करणाऱ्या समर्पित अशा या पोर्टलद्वारे नागरिकांना सक्रियपणे  या मोहिमेत  सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित केले जात आहे.
• या पोर्टलद्वारे,  नागरिक त्यांच्या राज्यघटनेच्या ज्ञानाची चाचणी घेण्यासाठी व्हिडिओ, लेख, इन्फोग्राफिक्स आणि प्रश्नमंजुषा यासारख्या संसाधनांपर्यंत पोहोचू शकतात.
• हे नागरिकांना प्रतिज्ञा घेण्यास आणि भारताचे भविष्य घडविण्यामध्ये राज्यघटनेच्या भूमिकेबद्दल ऑनलाइन चर्चेत सहभागी होण्यास अनुमती देते.

2047 पर्यंत भारताच्या सुनिश्चित केलेल्या उद्दिष्टांना साकार करण्यात  मोहिमेची भूमिका

• प्रजासत्ताक भारताच्या  75 व्या वर्षाचा एक भाग म्हणून, “हमारा संविधान, हमारा सन्मान” ही मोहीम 2047 पर्यंत विकसित भारत या  उद्दिष्टांना समर्थन देते.
• ही मोहीम नागरिकांना राष्ट्राच्या भविष्याला आकार देणारी राजकीय प्रक्रिया,संविधानिक मूल्ये जपण्यासाठी, लोकशाही तत्त्वांचा आदर करण्यासाठी  राजनैतिक आणि कायदेशीररीत्या कार्य करण्यासाठी प्रोत्साहित करते.

The post हमारा संविधान, हमारा सम्मान अभियान appeared first on The Officer.