• राष्ट्रीयएकता दिवस हा 31 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस साजरा केला जातो.
• भारताच्यास्वातंत्र्याच्या लढ्यात आणि देशाच्या एकीकरणात त्यांची भूमिका महत्त्वाची होती.
• यादिवशी राष्ट्रीय एकता आणि अखंडतेचे महत्त्व अधोरेखित केले जाते.
• यादिवशी देशभरात विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

सरदार पटेल यांच्या कारकिर्दीचा आढावा

• सरदारवल्लभभाई पटेल, मुख्यत्वे स्वयं-शिक्षित, त्यांच्या अचूक कायदेशीर कौशल्यांसाठी प्रसिद्ध वकील बनले.
• त्यांच्यापत्नीच्या मृत्यूनंतर, ते 1910 मध्ये कायद्याचे शिक्षण घेण्यासाठी लंडनला गेले. भारतात परतल्यानंतर ते अहमदाबादमध्ये स्थायिक झाले आणि फौजदारी वकील म्हणून त्यांना प्रसिद्धी मिळाली.
• सुरुवातीलाभारतीय राजकारणाबद्दल उदासीन, पटेलांवर महात्मा गांधींचा प्रभाव होता आणि 1917 पर्यंत त्यांनी गांधींचे सत्याग्रह (अहिंसा) तत्त्व स्वीकारले.
• ब्रिटीशधोरणांविरुद्ध जनमोहिमे आयोजित करण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमि का बजावली आणि 1917 ते 1928 पर्यंत अहमदाबादचे महापालिका आयुक्त आणि अध्यक्ष म्हणून काम केले.

भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात सरदार वल्लभभाई पटेल यांचे योगदान

• सरदारवल्लभभाई पटेल यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात अनेक उल्लेखनीय योगदान दिले.

खेडा सत्याग्रह, 1917

• गुजरातच्याखेडा जिल्ह्यातील एक प्रमुख स्थानिक नेते म्हणून पटेल यांनी महात्मा गांधींना ब्रिटीशांनी लादलेल्या अन्यायी जमीन महसूल करांच्या विरोधात सत्याग्रह आयोजित करण्यात पाठिंबा दिला.
• त्यांनीमजबूत नेतृत्व दिले, स्थानिक समुदायाला एकत्र केले आणि शांततापूर्ण निराकरणासाठी सरकारी अधिकाऱ्यांशी वाटाघाटी केल्या.

असहकार चळवळ, 1920-22

• पटेलयांनी असहकार चळवळीवर लक्षणीय परिणाम केला, अंदाजे 300,000 सदस्यांची भरती केली आणि5 दशलक्ष रुपये उभे केले.
• त्यांनीब्रिटिश वस्तूंच्या बहिष्काराला प्रोत्साहन दिले आणि ब्रिटीश वसाहतवादी राजवटीचा निषेध करण्यासाठी प्रतिकात्मक बोनफायर आयोजित केले, खादीला आर्थिक स्वातंत्र्याचे प्रतीक म्हणून समर्थन दिले.

बारडोली सत्याग्रह, 1928

• बारडोलीसत्याग्रहादरम्यान, पटेल यांनी दुष्काळग्रस्त स्थानिक लोकसंख्येला पाठिंबा दिला आणि जमीन कर वाढवला.
• याअहिंसक प्रतिकारादरम्यान त्यांच्या नेतृत्वामुळे त्यांना ‘सरदार’ म्हणजे ‘नेता’ ही पदवी मिळाली.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये नेतृत्व

• पटेलहे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (INC) चे प्रभावशाली सदस्य होते, त्यांनी विविध नेतृत्वाच्या भूमिका बजावल्या होत्या आणि स्वातंत्र्य चळवळीच्या अनेक उपक्रमांमध्ये भाग घेतला होता.
• त्यांनीINC च्या 46 व्या अधिवेशनाचे अध्यक्षपद भूषवले, ज्याने गांधी-आयर्विन कराराला मान्यता दिली आणि मूलभूत हक्कांवर ठराव मंजूर केला.

सविनय कायदेभंग चळवळ 1930-34

• पटेलयांनी मिठाच्या सत्याग्रहात सक्रिय सहभाग घेतला, जो ब्रिटीश मिठाच्या मक्तेदारीच्या विरोधात अहिंसक निषेध होता.
• ब्रिटीशवस्तूंवर बहिष्कार टाकण्यासाठी आणि गांधींसोबत सविनय कायदेभंगाचे समर्थन केल्याबद्दल त्यांना अटक करण्यात आली आणि नऊ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली.

भारत छोडो आंदोलन, 1942

• भारतछोडो आंदोलनादरम्यान, पटेल यांनी ब्रिटीश राजवटीच्या विरोधात निदर्शने आणि संप आयोजित करणे, जनसंघटना, सविनय कायदेभंग आणि चळवळीला पाठिंबा देण्यासाठी निधी उभारणीच्या प्रयत्नांना प्रेरणा देण्यासाठी शक्तिशाली भाषणे दिली.

स्वातंत्र्यानंतर भारताच्या एकीकरणासाठी सरदार पटेल यांचे योगदान मोलाचे होते:

संस्थानांचे एकत्रीकरण

• 1947 मध्येस्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, 560 हून अधिक संस्थानांवर थेट ब्रिटिशांचे शासन नव्हते.
• पटेलयांनी या राज्यांना मुत्सद्देगिरी, मन वळवणे आणि आवश्यकतेनुसार जबरदस्ती करून भारताच्या प्रादेशिक अखंडतेची खात्री करून भारतीय संघराज्यात यशस्वीपणे समाकलित केले.

प्रशासकीय सुधारणा

• भारतीयप्रशासकीय सेवेच्या (IAS) निर्मितीसह स्वतंत्र भारतासाठी एकत्रित प्रशासकीय संरचना स्थापन करण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली, ज्याला त्यांनी देशाची ‘स्टील फ्रेम’ म्हणून संबोधले.

राष्ट्रीय एकात्मतेचा प्रचार

• पटेलयांनी विविधता असूनही एकतेच्या गरजेवर भर देत एकात्म राष्ट्र म्हणून भारताच्या संकल्पनेचा पुरस्कार केला.
• सरदारवल्लभभाई पटेल यांच्या अतुलनीय योगदानामुळे त्यांना “भारताचा लोहपुरुष” म्हणून गौरवण्यात आले.
• त्यांच्यावारशाचा सन्मान करण्यासाठी, “स्टॅच्यू ऑफ युनिटी”, गुजरातमधील केवडिया येथे पटेलांचा एक भव्य पुतळा उभारण्यात आला.

हिमाचल प्रदेशची  मुख्यमंत्री सुखशिक्षा योजना

• हिमाचलप्रदेशचे मुख्यमंत्री सुखविंदर सिंग सुक्खू यांच्या अध्यक्षतेखाली कॅबिनेटने मुख्यमंत्री सुखशिक्षा योजनेला मंजुरी देण्यात आली.

उद्देश

या योजनेचा उद्देश सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिला आणि अपंग मुलांच्या पालकांना आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे आहे, जेणेकरून त्यांच्या मुलांचे शिक्षण आणि कल्याण सक्षम होईल.

The post राष्ट्रीय एकता दिवस appeared first on The Officer.

• स्पेनआणि मँचेस्टर सिटीचा तारांकित मध्यरक्षक रॉड्री फुटबॉलविश्वात अत्यंत प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या बॅलन डी’ ओर पुरस्काराचा  मानकरी ठरला आहे.
• त्यानेव्हिनिशियस ज्युनियर, ज्युड बेलिंगहॅम आणि डॅनी कार्वाहाल या रेयाल माद्रिदच्या नामांकित खेळाडूंना मागे टाकत या पुरस्कारावर मोहोर उमटवली.
• रॉड्रीगेल्या काही वर्षांपासून सर्वोत्तम बचावात्मक मध्यरक्षक (डिफेंसिव्ह मिडफिल्डर) मानला जातो.
• बॅलनडी’ओर जिंकणारा स्पेनचा तिसरा फुटबॉलपटू
• 28 वर्षीयरॉड्री हा बॅलन डी’ओर पुरस्कार जिंकणारा स्पेनचा तिसरा फुटबॉलपटू ठरला आहे. यापूर्वी अल्फ्रेडो डी स्टेफानो (1957 आणि 1959) आणि लुईस सुआरेझ (1960) यांनी स्पेनसाठी हा मोठा पुरस्कार जिंकला होता.

महिलांमध्ये एताना बोनमाटी पुरस्काराची मानकरी

• स्पेनआणि बार्सिलोनाची मध्यरक्षक एताना बोनमाटी सलग दुसऱ्यांदा महिलांमध्ये बॅलन डी’ ओर पुरस्काराची मानकरी ठरली.
• 2023 मध्येहीतिने हा पुरस्कार पटकावला होता.
• बार्सिलोनामहिला संघाने गतहंगामात स्पॅनिश लीग, स्पॅनिश चषक आणि चॅम्पियन्स लीग जिंकून तिहेरी यश मिळवले. यात बोनमाटीची भूमिका महत्त्वाची ठरली.
• फ्रान्सफुटबॉल मासिकातर्फे 1956 सालापासून पुरुष गटात, तर 2018 सालापासून महिला गटात बॅलन डी’ ओर पुरस्कार दिला जात आहे.
• लिओनेलमेस्सी हा आठ विजेतेपदांसह बॅलोन डी’ओर सर्वाधिक वेळा जिंकला आहे
• क्रिस्टियानोरोनाल्डो त्याच्या मागे दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, त्याने पाच वेळा तो जिंकला आहे, तर मिशेल प्लॅटिनी, जोहान क्रुफ आणि मार्को व्हॅन बास्टेन यांनी प्रत्येकी तीन वेळा जिंकला आहे.

‘शासन आपल्या दरी’ उपक्रमाला ‘स्कॉच‘ पुरस्कार जाहीर

• मुख्यमंत्रीएकनाथ शिंदे यांच्या संकल्पनेतील ‘शासन आपल्या दारी’ या उपक्रमाला प्रतिष्ठित ‘स्कॉच’ पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
• देशभरातीलविविध श्रेणींमधील 280 प्रकल्पांमध्ये ‘शासन आपल्या दारी’ वर परीक्षकांनी शिक्कामोर्तब केले.
• यामुळेनागरिकांना सेवा पुरवणाऱ्या महाराष्ट्राच्या प्रारूपाची देशात प्रशंसा झाली आहे.
• शासनाच्याविविध योजनांचा लाभ समाजातील शेवटच्या माणसापर्यंत नेऊन त्याचे जीवन सुखकर करण्यासाठी हा उपक्रम मुख्यमंत्री जनकल्याण कक्षाने वर्षभर यशस्वीरीत्या चालवला.
• त्याद्वारेनागरिकांना पाच कोटीहून अधिक लाभ देण्यात आले आहेत .
• गेल्यावर्षी 15 मे रोजी सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील या उपक्रमाचा शुभारंभ करण्यात आला होता.
• महाराष्ट्राच्याया उपक्रमाचे स्कॉच पुरस्काराच्या नागरिक केंद्रित प्रशासन या श्रेणीत 80 हून अधिक उपक्रमांना मागे टाकत अंतिम फेरी गाठत पुरस्कार पटकाविला.
• मुख्यमंत्रीएकनाथ शिंदे यांनी प्रत्येक ‘शासन आपल्या दारी’ उपक्रमाला व्यक्तिशः हजेरी लावली आहे.
• उपक्रमाचेमहत्व लक्षात घेऊन मुख्यमंत्र्यांचे खासगी सचिव डॉ अमोल शिंदे यांच्या नेतृत्वाखाली मुख्यमंत्री जनकल्याण कक्ष स्थापन करून राज्यभर एक समर्पित टीम तयार करून तो राबविण्यात आला.
• ‘शासनआपल्या दारी’ने सार्वजनिक सेवा वितरणातील एक उदाहरण देशासमोर निर्माण केले आहे अशी प्रतिक्रिया मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी ‘स्कॉच’ पुरस्कार मिळाल्यावर व्यक्त केली.
• स्कॉचपुरस्कार वितरणाचा कार्यक्रम 30 नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्ली येथे होणार आहे.
• स्कॉचपुरस्कार अनुकरणीय नेतृत्व क्षमता प्रदर्शित करून समाजात आणि प्रशासनात वंदनीय परिवर्तनासाठी अतुलनीय योगदान देणाऱ्या व्यक्तींची ओळख करून सकारात्मक सामाजिक-आर्थिक बदल घडवून आणण्याच्या तत्त्वज्ञानावर आधारित आहेत.

जेष्ठ लेखिका डॉ. वीणा देव यांचे निधन

• लेखन, संकलन, संपादनअसे साहित्य प्रकार लीलया हाताळण्याबरोबरच अभिवाचनाच्या माध्यमातून अभिजात साहित्याच्या प्रचारामध्ये योगदान देणाऱ्या ज्येष्ठ लेखिका आणि मराठीच्या विद्यार्थिप्रिय प्राध्यापिका डॉ. वीणा विजय देव  यांचे वयाच्या 75 व्या वर्षी अल्पशा आजाराने निधन झाले.
• त्याज्येष्ठ लेखक गो. नि. दांडेकर यांच्या कन्या होत.

अल्पपरीचय

• विनादेव यांचा जन्म 26 नोव्हेंबर 1948 रोजी झाला.
• विनादेव या महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी राजभाषा सल्लागार समितीच्या सदस्य होत्या.
• ठाणेजिल्हा आणि विटा येथील ग्रामीण साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद त्यांनी भूषविले होते.
• मुलाखतकारसूत्रसंचालन या माध्यमातून त्यांचा आकाशवाणी आणि दूरदर्शनवरील कार्यक्रमात सहभाग होता .
• मोरयागोसावी जीवन गौरव पुरस्कार तसेच साईरंग प्रतिष्ठान तर्फे कर्तुत्व गौरव पुरस्काराने त्यांना सन्मानित करण्यात आले होते.

वीणा देव यांची साहित्यसंपदा

• ‘कधीकधी’ (लेखसंग्रह)
• ‘परतोनी पाहे’ (लेखसंग्रह)
• ‘स्त्रीरंग’ (लेखसंग्रह)
• ‘विभ्रम’ (लेखसंग्रह)
• ‘स्वान्सीचेदिवस’ (लेखसंग्रह)
• ‘स्मरणेगोनिदांची’ (स्मरणग्रंथ)
• यशवंतदेव (चरित्र संपादन)
• डॉ. ह. वि. सरदेसाई(चरित्र संपादन)

माजी न्यायमूर्ती के. एस पुट्टास्वामी यांचे निधन

• कर्नाटकउच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती के. एस. पुट्टास्वामी यांचे वयाच्या 98 व्या वर्षी निधन झाले.
• 2012 सालीतत्कालीन केंद्र सरकारने सुरु केलेल्या आधार योजनेला के. एस पुट्टास्वामी यांनी विरोध केला होता. तसेच याप्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयात याचिकाही दाखल केली होती.
• याचसुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाच्या 9 न्यायमूर्तींच्या घटनापीठाने 2017 साली खासगीपणाचा अधिकार हा घटनात्मक अधिकार असल्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला होता.
• के. एसपुट्टास्वामी यांचा जन्म 1926 साली बंगळुरूमध्ये झाला होता. कायद्याची पदवी घेतल्यानंतर 1952 साली त्यांनी कर्नाटक उच्च न्यायालयात वकील म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.
• त्यानंतर1977 मध्ये ते कर्नाटक उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती म्हणून रुजू झाले.
• 1986 मध्येनिवृत्त झाल्यानंतर त्यांची केंद्रीय प्रशासकीय न्यायाधिकरणाच्या बंगळुरू खंडपीठाचे पहिले उपाध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
• त्यांनीआंध्रप्रदेश मागासवर्ग आयोगाचे अध्यक्ष म्हणूनही काम केले.
• 2012 मध्येतत्कालीन यूपीए सरकारने आधार योजना आणली होती. या योजनेला के. एस पुट्टास्वामी यांनी विरोध केला होता. याद्वारे नागरिकांच्या खासगीपणाचे उल्लंघन होत असल्याचे ते म्हणाले होते.
• तसेचया योजनेविरोधात त्यांनी सर्वोच्च्च न्यायालयात याचिका दाखल केली. मात्र, 2015 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने आधार योजनेला कायदेशीर मान्यता दिली.
• महत्त्वाचेम्हणजे यावेळी न्यायालयाने खासगीपणाचा अधिकार हा घटनात्मक अधिकार आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी 9 न्यायमूर्तींच्या समावेश असलेल्या घटनापीठाची स्थापना केली होती.
• 2017 मध्येया घटनापीठाने खासगीपणाचा अधिकार हा घटनात्मक अधिकार असल्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला होता.

The post ‘शासन आपल्या दरी’ उपक्रमाला ‘स्कॉच’ पुरस्कार जाहीर appeared first on The Officer.

• दरवर्षी29 ऑक्टोबर रोजी आयुर्वेद दिवस साजरा करण्यात येतो.
• 2024 मध्ये जगभरातील 150 पेक्षा जास्त देश आयुर्वेद दिवस साजरा करत आहेत.
• सन2016 पासून धन्वंतरी जयंती (धनत्रयोदशीच्या) मुहूर्तावर आयुर्वेद दिवस साजरा केला जातो.
• 2024 यावर्षी 9 वा आयुर्वेद साजरा केला जात आहे.
• यानिमित्तानं आयुष मंत्रालय नवी दिल्ली येथील ऑल इंडिया इन्सिट्यूट ऑफ आयुर्वेद येथे विविध कार्यक्रमांचं आयोजन करण्यात आलं आहे.

थीम:

• दरवर्षीवेगवेगळ्या थीमवर नॅशनल आयुर्वेद डे साजरा केला जातो. “जागतिक आरोग्यासाठी आयुर्वेद नवकल्पना“ ही या वर्षाची आयुर्वेद दिनाची थिम आहे.

‘सी – 295 ‘ भारतात तयार होणारे पहिले विमान

• पंतप्रधाननरेंद्र मोदी आणि स्पेनचे पंतप्रधान पेड्रो सांचेझ यांच्या हस्ते 28 ऑक्टोबर रोजी बडोदा येथील ‘टाटा- एअरबस’ कारखान्याचे उद्घाटन झाले.
• याप्रकल्पात ‘सी-295’ या मालवाहू विमानांची निर्मिती करण्यात येणार आहे.
• एखाद्याखासगी कंपनीत तयार होणारे ‘सी-295’ हे देशातील पहिले विमान असेल.
• ‘हाकारखाना म्हणजे नव्या भारताचे प्रतिबिंब असल्याचे प्रतिपादन मोदी यांनी या वेळी केले.
• याप्रकल्पाचे भूमिपूजन ऑक्टोबर 2022 मध्ये झाले होते.

प्रकल्प काय आहे?

• गुजरातमधीलबडोदा येथे टाटा एअरक्राफ्ट कॉम्प्लेक्स आहे.
• तेथेआता स्पॅनिश बनावटीच्या ‘सी 295’ विमानांचे उत्पादन केले जाणार आहे. ते स्पेनच्या एअरबस कंपनीच्या संयुक्त भागीदारीत होणार आहे.
• हाभारतातील पहिला खासगी विमान प्रकल्प ठरणार आहे.

प्रकल्पाचा फायदा काय?

• येथूनउत्पादित होणारी सी 295 विमाने रशियन बनावटीची अँटोनोव्ह एएन 32 आणि हिंदुस्थान एरोनॉटिक्सने उत्पादित केलेली मात्र आता कालबाह्य होऊ लागलेली अॅव्हरो 748 या विमानांची जागा घेतील.
• संरक्षणालाबळकटी मिळेल.
• सी295 ही तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने अॅव्हरो 748 पेक्षा प्रगत आहेत.
• प्रकल्पामुळे’मेक इन इंडिया’ मोहिमेला बळ मिळेल.

‘सी-295′ची वैशिष्ट्ये

• मध्यमआकाराचे सामरिक मालवाहू विमान
• वैद्यकीयआणीबाणी, संकटकाळात आणि सागरी टेहळणीसाठीदेखील वापर
• स्पेनमधील’सीएएसए’ कंपनीकडून सुरुवातीला रचना आणि निर्मिती
• भारतानेखरेदी केलेल्या 56 विमानांपैकी 16 थेट ‘एअरबस’कडून खरेदी, तर 40 विमानांची बडोद्यात निर्मिती
• कमालभार मर्यादा : एकावेळी 9 टन
• कमालवेग मर्यादा : ताशी 482 किलोमीटर

दोन नव्या वेगवान गस्ती नौकांचे जलावतरण

• भारतीयतट रक्षक दलाने ‘अदम्य’ आणि ‘अक्षर’ या  दोन नव्या द्रुतगती गस्ती नौकांचे  (एफपीव्ही) 28 ऑक्टोबर 2024 ला जलावतरण केले.
• यानौका गोवा शिपयार्ड लि. (जीएसएल) कंपनीने बांधल्या असून त्यामध्ये 60% पेक्षा अधिक भाग देशी बनावटीचे आहेत.
• आठएफपीव्ही बांधण्यासाठी जीएसएलला 473 कोटी रुपयांचे कंत्राट मिळाले असून या नौका त्यातील पहिल्या दोन आहेत.
• सागरीक्षेत्र आणि बेटांचे संरक्षण, नियमन, नियंत्रण आणि गस्तीसाठी ही अत्याधुनिक एफपीव्ही तट रक्षक दलास उपयुक्त ठरतील.
• प्रत्येकएफपीव्हीची लांबी 52 मी, रुंदी 8 मी असून 27 क्नॉट (सागरी मैल अंतर कापण्याच्या गतीचे एकक) इतकी सर्वोच्च गती गाठण्याची क्षमता या वाहनात आहे.
• भारतीयनौवहन नोंदणी आणि अमेरिकी नौवहन ब्युरोच्या दुहेरी श्रेणी प्रमाणीकरण निकषांची पूर्तता  करतानाच भारतीय तट रक्षक दलाच्या विशिष्ट आवश्यकता लक्षात घेऊन या नौकांची आखणी आणि बांधणी करण्यात आली आहे.
• अत्याधुनिकशिप लिफ्ट यंत्रणा वापरून प्रथमच  दोन एफपीव्हीचे  एकाच वेळी जलावतरण करण्यात आले.
• भारतीयतट रक्षक दलाचे महासंचालक परमेश शिवमणी यांच्या उपस्थितीत प्रिया परमेश यांनी समारंभपूर्वक या एफपीव्हीचे उद्घाटन आणि नामकरण केले.
• भारतीयतट रक्षक दलासाठी जहाज बांधणी करताना देशी बनावटीचे साहित्य वापरल्याबद्दल जीएसएलसह इतर संबंधित कंपन्यांच्या प्रयत्नांची महासंचालकांनी प्रशंसा केली.

आयएनएस तलवार फ्रान्समधील ला रियुनियन येथे दाखल

• भारतीयनौदलातील आघाडीची स्टेल्थ फ्रिगेट ‘आयएनएस तलवार’  हिंद महासागर क्षेत्रात तिच्या सध्याच्या तैनातीचा एक भाग म्हणून 27 ऑक्टोबर 2024 रोजी फ्रान्समधील ला रियुनियन येथे पोहोचली.
• प्रादेशिकसागरी सुरक्षा आव्हानांचा सामना करण्यासाठी भारत-फ्रान्स भागीदारी मजबूत करणे हे ला रियुनियन भेटीचे उद्दिष्ट आहे.
• याबंदर भेटीदरम्यान, या जहाजावरील अधिकारी क्रॉस-डेक भेटी देतील आणि फ्रेंच नौदलाशी संवादही साधतील. यापूर्वी, 27 ऑक्टोबर 2024 रोजी हे जहाज भारतीय समुदायाकरिता भेटीसाठी खुले ठेवण्यात आले होते.
• भारतआणि फ्रान्समध्ये पारंपरिकरित्या मैत्रीपूर्ण संबंध आहेत आणि दोन्ही देशात सखोल, चिरस्थायी धोरणात्मक भागीदारी आहे.
• आयएनएसतलवार 18 जून 2003 रोजी भारतीय नौदलात सामील झाले आणि ते भारतीय नौदलाच्या पश्चिम नौदल कमांडच्या अंतर्गत असलेल्या पश्चिमी ताफ्याचा एक भाग आहे.
• याजहाजाचे नेतृत्व सध्या कॅप्टन जिथू जॉर्ज करत  आहेत.
• याजहाजाने अलीकडेच दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या आयबीएसएएमएआर VIII बहुपक्षीय युद्ध सरावात भाग घेतला होता.

जागतिक कुस्ती स्पर्धेत चिरागला सुवर्णपदक

• भारताच्याचिराग चिकाराने 23 वर्षांखालील जागतिक कुस्ती स्पर्धेत फ्री-स्टाइल प्रकारात 57 किलो वजनी गटात सुवर्णपदक पटकावले.
• जागतिकस्पर्धेत विजेतेपद मिळवणारा चिकारा भारताचा तिसराच मल्ल ठरला.
• स्पर्धेच्याअंतिम फेरीत चिकाराने संघर्षपूर्ण लढतीत किर्गिझस्तानच्या अब्दिमलिक  काराचोव्हचे आव्हान अगदी अखेरच्या सेकंदाला 4-4 असे परतवून लावत विजेतेपदावर शिक्कामोर्तब केले.
• पॅरिसऑलिम्पिक स्पर्धेत कांस्यपदक विजेत्या अमन सेहरावतनंतर 23 वर्षांखालील जागतिक गटात विजेतेपद मिळवणारा चिराग दुसराच पुरुष मल्ल ठरला.
• अमनने2022 मध्ये याच स्पर्धेत सुवर्ण कामगिरी केली होती.
• मागीलवर्षी (2023) रितिका हुडाने 76 किलो वजनी गटात अशीच सुवर्ण कामगिरी करून दाखवली होती.  अशी कामगिरी करणारी रितिका पहिलीच भारतीय महिला ठरली होती.
• ऑलिम्पिकरौप्यपदक विजेता रवि कुमार दहिया  2018 मध्ये याच स्पर्धेत रौप्यपदकाचा मानकरी ठरला होता.
• चिरागहा हरियाणामधील सोनपत याठिकाणचे प्रतिनिधित्व करतो.
• यास्पर्धेत एक सुवर्णपदकासाहित एकूण 9 पदके मिळाली आहेत
• 2024 मधीलही 23 वर्षाखालील  जागतिक कुस्ती स्पर्धा  अलबेनियातील तिराणा या ठिकाणी आयोजित करण्यात आली होती.

The post आयएनएस तलवार फ्रान्समधील ला रियुनियन येथे दाखल appeared first on The Officer.

• ग्लोबलफायनान्स या जागतिक नियतकालिकातर्फे देण्यात येणाऱ्या पुरस्कारांमध्ये भारतातील सर्वोत्तम बँक म्हणून स्टेट बँके ऑफ इंडियाचा  नुकताच गौरव करण्यात आला.
• नियतकालिकाच्या31 व्या वार्षिक सर्वोत्तम बँक पुरस्कार सोहळ्यात स्टेट बँकेचा सन्मान करण्यात आला.
• पुरस्कारवितरण सोहळा आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (आयएमएफ) आणि जागतिक बँक यांच्या चालू वर्षातील वार्षिक बैठकांच्या पूर्वसंध्येला अमेरिकेत वॉशिंग्टन येथे झाला.
• स्टेटबँकेचा हा सन्मान अध्यक्ष सी. – एस. शेट्टी यांनी स्वीकारला.
• आर्थिकसर्वसमावेशनाला बँकेने दिलेले – उत्तेजन, विविध सेवा यांमुळे ग्राहकांचा जिंकलेला विश्वास यांचे अवलोकन करून  ग्लोबल फायनान्सने बँकेचा हा सन्मान केला.
• आफ्रिका, आशिया-प्रशांत, कॅरिबिअन, मध्यअमेरिका आणि पूर्व युरोप, लॅटिन अमेरिका, आखाती प्रदेश, उत्तर अमेरिका, पश्चिम युरोप आदी प्रदेशांतील सुमारे 150 देशांतील बँकांचा आढावा या पुरस्कारासाठी ग्लोबल फायनान्स नियतकालिक दरवर्षी घेते.

स्टेट बँक ऑफ इंडिया

• स्थापना: 1 जुलै 1955
• अध्यक्ष:सी. एस.शेट्टी
• मुख्यालय: मुंबई

ग्लोबल फायनान्स

• ग्लोबलफायनान्स हे इंग्रजी भाषेतील मासिक आर्थिक मासिक आहे. या मासिकाची स्थापना 1987 मध्ये व्हेंचरचे संस्थापक आणि माजी प्रकाशक जोसेफ डी. गियारापुटो , कार्ल जी. बर्गन, स्टीफन स्पॅन, एच. ॲलन फर्नाल्ड आणि पाओलो पनेराईयांचा समावेश असलेल्या संघाने केली होती .
• मासिकामध्येआर्थिक जागतिकीकरणाचा विषय समाविष्ट आहे आणि अध्यक्ष, सीईओ, सीएफओ, खजिनदार आणि इतर वित्तीय अधिकारी यांना लक्ष्य करते.
• मासिक158 देशांमध्ये प्रसारित केले जाते आणि जगभरात 50,050 सदस्य आणि प्राप्तकर्ते आहेत.
• स्थापना: 1987
• संपादक:अँड्रिया फियानो
• मुख्यालय: मॅनहॅटन , न्यूयॉर्क शहर , युनायटेड स्टेट्स

पशुगणना 2024 – 25 घोषणा

• केंद्रीयमत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्ध व्यवसाय मंत्री राजू रंजन सिंह यांनी 21 वी पशु गणना लवकरच करण्यात येणार असल्याचे जाहीर केले .
• त्यानुसारही गणना ऑक्टोबर 2024 ते फेब्रुवारी 2025 दरम्यान होणार आहे.

पशुगणना म्हणजे काय?

• दरपाच वर्षांनी आयोजित केली जाणाऱ्या या गणनेत देशातील पाळीव प्राणी, कुक्कुटपालन आणि भटक्या प्राण्यांच्या संख्या मोजण्यात येते.
• यामध्येप्राण्यांच्या प्रजाती, जाती, वय, लिंग आणि मालकीची स्थिती याविषयीची माहिती विचारात घेण्यात येते.
• 1919 पासूनआतापर्यंत एकूण 20 वेळा पशुधन गणना करण्यात आली आहे.
• मागीलगणना 2019मध्ये करण्यात आली होती.

पशुगणनेचे उद्दिष्ट 

• ग्रामीणभागातील लोकांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यात पशुधन क्षेत्र महत्त्वाची भूमिका बजावते.
• उत्पादकतेच्यादृष्टीने, विशेषतः कृषी क्षेत्रामध्ये, कुक्कुटपालन आणि पशुपालन हे एकूण शेतीच्या एकूण उत्पन्नात 30 टक्के योगदान देतात.
• 2019 मधीलपशुगणनेपेक्षा वेगळेपण म्हणजे या वेळची गणना पूर्णपणे डिजिटल स्वरूपात केली जाईल.

2019 च्या पशुगणनेची आकडेवारी

• गायी: 19 कोटी29 लाख
• शेळ्या: 14 कोटी88 लाख
• म्हशी: 10 कोटी98 लाख
• मेंढ्या: 7 कोटी42 लाख
• डुकरे: 90 लाख
• एकूणपशुधन : 53 कोटी 57 लाख

The post स्टेट बँकेला सर्वोत्तम बँकेचा पुरस्कार appeared first on The Officer.

• न्यायमूर्तीयाह्या आफ्रिदी यांनी पाकिस्तानचे 30 वे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.
• त्यांनीकाझी फैज इसा यांची जागा घेतली, जे  वयाच्या 65 व्या वर्षी सेवानिवृत्त झाले.
• अध्यक्षआसिफ अली झरदारी यांनी नवीन सरन्यायाधीशांना पाकिस्तानच्या घटनेनुसार आवश्यकतेनुसार शपथ दिली.
• अलीकडेचस्वीकारलेल्या 26 व्या घटनादुरुस्तीनंतर स्थापन करण्यात आलेल्या विशेष संसदीय समितीने (SPC) न्यायमूर्ती आफ्रिदी यांची मुख्य न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती केली होती, ज्याने न्यायव्यवस्थेत अनेक बदल केले होते.एसपीसीने पूर्वीच्या नियमाविरुद्ध नियुक्तीचा निर्णय घेतला ज्याद्वारे ज्येष्ठतेच्या तत्त्वानुसार व रिष्ठ-सर्वाधिक न्यायाधीश सर्वोच्च न्यायाधीश बनले.
• आफ्रिदीचीजून 2018 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात नियुक्ती करण्यात आली.
• त्यानेडिसेंबर 2016 मध्ये पेशावर उच्च न्यायालयाचे (PHC) सर्वात तरुण मुख्य न्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली.
• 23 जानेवारी1965 रोजी जन्मलेले आणि कोहाट सरहद्द प्रदेशाचे रहिवासी असलेले, त्यांना पूर्वीच्या फेडरली प्रशासित आदिवासी भागातील उच्च न्यायालयाचे पहिले मुख्य न्यायाधीश बनण्याचा मान मिळाला आहे.
• 15 मार्च2010 रोजी त्यांची उच्च न्यायालयात अतिरिक्त न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आणि त्यानंतर 15 मार्च 2012 रोजी उच्च न्यायालयाचे स्थायी न्यायाधीश म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली.
• 1991 मध्येउच्च न्यायालय आणि 2004 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील म्हणून त्यांची नोंदणी झाली.
• न्यायमूर्तीआफ्रिदी यांनी 1988 मध्ये पंजाब विद्यापीठाच्या लॉ कॉलेजमधून एलएलबी केले आणि 1990 मध्ये यूकेच्या केंब्रिज विद्यापीठातील जीसस कॉलेजमधून एलएलएम केले.

कर्मयोगी सप्ताह

• भारताच्यानागरी सेवांचे आधुनिकीकरण करण्याच्या महत्त्वपूर्ण उपक्रमांतर्गत, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 19 ऑक्टोबर 2024 रोजी नवी दिल्लीत डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय केंद्र येथे “कर्मयोगी सप्ताह” – राष्ट्रीय शिक्षण सप्ताहाचे उद्घाटन केले.
• शासकीयकर्मचाऱ्यांसाठी सतत शिकण्याच्या आणि क्षमता बांधणीच्या संस्कृतीचे जतन करत तसेच आपली राष्ट्रीय सेवा उद्दिष्टे पुन्हा साकार करण्यासाठी प्रेरित आणि उत्साही करण्याच्या उद्देशाने हा उपक्रम एक मंच म्हणून कार्यरत राहील.
• सुमारे30 लाखांपेक्षा जास्त शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी आजीवन शिक्षण आणि स्व-सुधारणा करण्याची कटीबद्धता प्रस्थापित करून ‘एक सरकार’ दृष्टीकोन वाढवणे हे आठवडाभर चालणाऱ्या या कार्यक्रमाचे उद्दिष्ट आहे.
• 19 ते25 ऑक्टोबर 2024 पर्यंत आठवडाभर चाललेला आणि आता 27 ऑक्टोबर 2024 पर्यंत मुदतवाढ दिला गेलेला कर्मयोगी सप्ताह शासकीय कर्मचाऱ्यांसाठी सतत शिकण्याचा वार्षिक उत्सव म्हणून आयोजित करण्यात आला आहे.

 राष्ट्रीय शिक्षण सप्ताहाची मुख्य उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत

• शासकीयकर्मचाऱ्यांसाठी राष्ट्रीय उद्दिष्टे आणि सेवा मोहीमेत संरेखित करणे
• मंत्रालयेआणि इतर क्षेत्रांमध्ये क्षमता-निर्मितीला सातत्याने प्रोत्साहन देणे
• सक्रियसहभाग आणि प्रतिसादासह एकसंध शिक्षण परिसंस्था तयार करणे
• याउपक्रमाचा एक भाग म्हणून, कर्मयोगी सप्ताहातील प्रत्येक सहभागी कर्मचारी राष्ट्रीय शिक्षण सप्ताहात किमान 4 तासांच्या सक्षमता निगडित शिक्षणासाठी कटीबद्ध असेल.

The post याह्या आफ्रिदी पाकिस्तानचे नवे सरन्यायाधीश appeared first on The Officer.

• भारतीयनौदलासाठी मेसर्स जीआरएसई कडून  बांधण्यात येणाऱ्या पाणबुडीविरोधी वॉरफेअर शॅलो वॉटर क्राफ्ट (एएसडब्ल्यू एसडब्ल्यूसी) प्रकल्पातील सातव्या ‘अभय’ जहाजाचे 25 ऑक्टोबर 2024 रोजी मेसर्स एल अँड टी, कट्टुपल्ली येथे जलावतरण करण्यात आले.
• आठएएसडब्ल्यू एसडब्ल्यूसी जहाजे बांधण्याच्या करारावर संरक्षण मंत्रालय आणि कोलकात्याच्या गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनीअर्स (जीआरएसई) यांच्यात एप्रिल 19 मध्ये स्वाक्षरी करण्यात आली.
• अर्नाळाश्रेणीची जहाजे भारतीय नौदलाच्या सेवेत असलेल्या अभय श्रेणीच्या एएसडब्ल्यू कॉर्वेट्सची जागा घेतील आणि ती किनारपट्टी लगतच्या भागात पाणबुडीविरोधी अभियान, कमी तीव्रतेच्या सागरी मोहीम (एलआयएमओ) आणि माईन लेईन्ग कार्य करण्यासाठी याची संरचना करण्यात आली आहे.
• एएसडब्ल्यूएसडब्ल्यूसी जहाजे सुमारे 77 मीटर लांब आहेत, आणि ती 1800 टन भारासह 25 नॉटिकल माईल चा कमाल वेग मिळवू शकतात.

अत्याधुनिक सामग्री संशोधन आणि विकासाला चालना देण्यासाठी भारत आणि जर्मनी यांच्या संयुक्त जाहीरनाम्यावर स्वाक्षऱ्या

• भारतजर्मनी यांच्यात विज्ञान आणि तंत्रज्ञानात सहकार्यासाठी महत्त्वाचे पाऊल ठरेल असा संयुक्त जाहीरनामा करण्यात आला आहे.
• केंद्रीयमंत्री जितेंद्र सिंह आणि जर्मन संघीय मंत्री बेट्टिना स्टार्क-वॉट्झिंगर यांनी अत्याधुनिक सामग्री संशोधन आणि विकासाला चालना देत परस्पर लाभांश मिळवण्यासाठी सहकार्याच्या उद्देशाने या संदर्भात जाहीरनाम्याची देवाणघेवाण केली.
• पंतप्रधाननरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितीत ही देवाणघेवाण झाली.

भौतिकशास्त्रज्ञ रोहिणी गोडबोले यांचे निधन

• प्रख्यातभौतिकशास्त्रज्ञ रोहिणी गोडबोले यांचे  वयाच्या 71 व्या वर्षी निधन झाले.
• बेंगळुरूयेथील भारतीय विज्ञान संस्थेच्या (आयआयएससी) ‘सेंटर फॉर हाय एनर्जी फिजिक्स’ (सीएचईपी) येथे त्यांनी प्राध्यापक म्हणून काम केले आहे.
• त्यांचा’पद्मश्री’ने सन्मान करण्यात आला होता.
• त्यामूळच्या पुण्याच्या होत्या. गोडबोले या उत्तम संशोधक होत्या.
• महिलांनीविज्ञानामध्ये काम करावे, यासाठी त्यांचा आग्रह असे.
• त्या1995 मध्ये ‘सीएचईपी’ येथे सहयोगी प्राध्यापक म्हणून रुजू झाल्या.
• पुणेया ठिकाणच्या असलेल्या डॉ. रोहिणी गोडबोले हुजूरपागात शाळेच्या विद्यार्थिनी होत्या.
• आठवीतअसताना शिष्यवृत्ती परीक्षेचा अभ्यास करताना त्यांना विज्ञानाची गोडी लागली.
• अकरावी- एस.एस.सीच्या गुणवत्ता यादीत त्या झळकल्या होत्या.
• सरपरशुराम भाऊ महाविद्यालयातून त्यांनी गणित, भौतिकशास्त्र आणि संख्याशास्त्रात पदवी संपादन केली. त्यानंतर आयआयटी बॉम्बे मध्ये पुढील शिक्षण घेतले.
• अमेरिकेतीलस्टोनि ब्रुक्स विद्यापीठातून त्यांनी 1979 यावर्षी पीएचडी पूर्ण केली .
• केंद्रीयमंत्रिमंडळाच्या 2007 ते 2013 या काळात या वैज्ञानिक समितीच्या सल्लागार होत्या.

The post ‘अभय’ या जहाजाचे जलावतरण appeared first on The Officer.

• 22 ते23 ऑक्टोबरला रशियातील कझान शहरात ब्रिक्स शिखर परिषद संपन्न झाली.
• ब्रिक्सराष्ट्रांची ही एकूण 16 वी परिषद होती.
• (ब्रिक्स(BRICS) हे ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांच्या नावांचं संक्षिप्त रुप आहे.)

परिषदेतील ठळक मुद्दे

• पंतप्रधाननरेंद्र मोदी यांनी रशिया-युक्रेन संघर्ष शांततेने सोडवला गेला पाहिजे यावर भर दिला आणि हे साध्य करण्यासाठी भारत शक्य ते सर्व सहकार्य करण्यास तयार आहे.
• पर्यायीजागतिक पेमेंट सिस्टम, डीडॉलरायझेशन आणि वर्धित सहकार्य या विषयांवर मुख्य चर्चांसह , ” जागतिक विकास आणि सुरक्षिततेसाठी बहुपक्षीयता मजबूत करणे” या थीमभोवती हा कार्यक्रम केंद्रस्थानी आहे .
• यूएसडॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी ब्रिक्स काझान घोषणापत्र स्वीकारणे, संयुक्त राष्ट्रांच्या सुधारणांचे समर्थन करणे आणि सीमापार आर्थिक उपायांची तपासणी करणे या शिखर परिषदेचे साक्षीदार होते.
• BRICS पे: सदस्य राष्ट्रांमधील आर्थिक व्यवहार सुलभ करण्यासाठी एक नवीन पेमेंट प्रणाली सुरू करण्यात आली आहे, जी आंतरराष्ट्रीय सेटलमेंटसाठी SWIFT ला पर्याय प्रदान करते.
• कझानघोषणा : UN मध्ये सुधारणांचा अवलंब, द्वि-राज्य समाधान अंतर्गत पॅलेस्टाईनच्या पूर्ण UN सदस्यत्वासाठी समर्थन आणि व्यापारासाठी राष्ट्रीय चलने वापरण्यावर चर्चा.
• चीन-रशिया: राष्ट्राध्यक्ष शी आणि पुतिन यांनी बेल्ट अँड रोड इनिशिएटिव्ह आणि युरेशियन इकॉनॉमिक युनियन एकत्रीकरणाला पुढे आणत त्यांच्या धोरणात्मक भागीदारीची पुष्टी केली.
• भारत-चीन: पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष शी यांनी दोन प्राचीन संस्कृतींमधील संबंध मजबूत करण्याच्या उद्देशाने चार वर्षांच्या लष्करी अडथळ्याचे निराकरण केले.
• भारत-इराण: चाबहार बंदर, अफगाणिस्तान, मध्य आशिया आणि इस्रायल-पॅलेस्टाईन संघर्ष यावर चर्चा झाली.
• रशिया-दक्षिणआफ्रिका : राष्ट्राध्यक्ष रामाफोसा यांनी वर्णद्वेषाच्या काळात रशियाच्या समर्थनाची कबुली दिली आणि त्यांचे संबंध अधिक दृढ केले.
• यावर्षाच्या सुरुवातीला संघटनेत पाच नवीन देशांना सामील करण्यात आले; ज्यात इजिप्त, इथिओपिया, इराण, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) चा समावेश होता.
• इराण, सौदीअरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती हे देश या संघटनेचे सदस्य झाल्यामुळे ब्रिक्स देश जागतिक कच्च्या तेलाचे 44 टक्के उत्पादन करतात.
• खुली, पारदर्शक, सर्वसमावेशक, भेदभावरहितआणि नियमांवर आधारित बहुपक्षीय व्यापार प्रणाली स्थापन करणे हे ब्रिक्सचे उद्दिष्ट आहे.

भारताची भूमिका आणि आव्हाने

• भारतालाअधिक वैविध्यपूर्ण BRICS मधून फायदा होत असताना, त्याला आव्हानांचा सामना करावा लागतो, ज्यात चीनसोबतचे संबंध व्यवस्थापित करणे, व्यापारातील असंतुलन मार्गी लावणे आणि समूहामध्ये संतुलित दृष्टिकोन सुनिश्चित करणे समाविष्ट आहे.
• भारतयूएन आणि इतर बहुपक्षीय संस्थांमध्ये जागतिक प्रशासन सुधारणांसाठी वकिली करतो आणि चेतावणी देतो की सुधारणांशिवाय या संस्था कालबाह्य होऊ शकतात.

ब्रिक्स म्हणजे काय?

• ब्रिक्सहा ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका हे देश एकत्र येऊन ‘ब्रिक’ नावाचे एक संघटन तयार करण्यात आले.
• 2001मध्येगोल्डमन सॅक्सचे विश्लेषक जिम ओ’नील यांनी ब्राझील, रशिया, भारत आणि चीन या उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांचे वर्णन करण्यासाठी ब्रिक हा शब्द वापरला.
• याशब्दाचा स्वीकार करून पहिली ब्रिक शिखर परिषद 16 जून 2009रोजी रशियातील येकातेरिनबर्ग येथे झाली.
• सर्वातवेगाने वाढणाऱ्या विकसनशील देशांना एकत्र आणण्यासाठी, त्यांच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आणि पाश्चात्य शक्तींचे वर्चस्व असलेल्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांचा सामना करण्यासाठी या गटाची स्थापना करण्यात आली होती.
• 2010 मध्येया संघटनेत दक्षिण आफ्रिका सामील झाल्यानंतर संघटनेला ब्रिक्स असे नाव देण्यात आले.
• 2025 मधील17 वी ब्रिक्स राष्ट्रांची परिषद ब्राझील या देशात पार पडणार आहे.

The post 16 वी ब्रिक्स परिषद –  2024 appeared first on The Officer.

• पोलिओलसीकरणाच्या महत्त्वाविषयी जागरुकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी 24 ऑक्टोबर रोजी जागतिक पोलिओ दिवस जगभरात पाळला जातो आणि प्रत्येक बालकाला या भयंकर आजारापासून वाचवण्यासाठी पोलिओ लसीकरणाचे महत्त्व आहे.
• यादिवशी, जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि रोटरी इंटरनॅशनल, सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (CDC), युनायटेड नेशन्स चिल्ड्रन्स फंड (UNICEF), बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशनसह विविध स्थानिक, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय आरोग्य सेवा संस्था आणि गवी, लस युती एकत्र येऊन पोलिओ निर्मूलनासाठी मुलांना लस देण्याच्या महत्त्वाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी अनेक कार्यक्रम, मोहिमा, लसीकरण आणि शैक्षणिक कार्यक्रम आयोजित करतात.

जागतिक पोलिओ दिनाचे महत्त्व

• पोलिओ(पोलिओमायलिटिस) हा एक अत्यंत विषाणूजन्य संसर्गजन्य रोग आहे, जो प्रामुख्याने पाच वर्षाखालील मुलांना प्रभावित करतो. हा विषाणू एका व्यक्तीपासून दुसऱ्या व्यक्तीपर्यंत पसरतो, मुख्यतः विष्ठा-तोंडी मार्गाद्वारे किंवा कमी वेळा, एखाद्या सामायिक वस्तूद्वारे (जसे की दूषित अन्न किंवा पाणी). हे आतड्यात गुणाकार करते, तेथून ते मज्जासंस्थेत प्रवेश करू शकते आणि पक्षाघात होऊ शकते.
• तोंडीपोलिओ लस  मध्ये विषाणूजन्य क्षीणता कमी झाल्यामुळे पॅरालिटिक पोलिओमायलिटिसची प्रकरणे आहेत, ज्याला लस-संबंधित पॅरालिटिक पोलिओव्हायरस (VAPP) म्हणून ओळखले जाते. लस-संबंधित पॅरालिटिक पोलिओव्हायरस (व्हीएपीपी) अत्यंत दुर्मिळ आहे, तोंडी पोलिओव्हायरस लस वापरणाऱ्या देशांमध्ये दर लाख प्रकरणांमध्ये अंदाजे8 वेळा आढळते.
• गेल्या35 वर्षांमध्ये,  पोलिओ विषाणूच्या प्रकरणांमध्ये 99% पेक्षा जास्त घट झाली आहे, दरवर्षी 3,50,000 प्रकरणांवरून वन्य पोलिओच्या वार्षिक दहापेक्षा कमी प्रकरणे आहेत. पोलिओचे 80% प्रकरणे फक्त चार उपराष्ट्रीय क्षेत्रांमध्ये आहेत.
• पोलिओहा पोलिओ विषाणूमुळे बाधित होणारा अत्यंत संसर्गजन्य रोग आहे. अत्यंत दुर्मिळ असले तरी, विषाणूमुळे मेंदूच्या काही भागांना नुकसान होऊ शकते, ज्यामुळे मृत्यू होऊ शकतो.
• जागतिकपोलिओ दिवस जगभरातील पोलिओ निर्मूलनासाठी आणि प्रत्येकासाठी पोलिओमुक्त भविष्य सुनिश्चित करण्यासाठी, उच्च लसीकरण कव्हरेज विकसित करण्यासाठी, विषाणूची उपस्थिती शोधण्यासाठी उच्च-गुणवत्तेचे निरीक्षण लागू करण्यासाठी आणि उद्रेक प्रतिसादाची योजना करण्यासाठी स्थापन करण्यात आला.

जागतिक पोलिओ दिनाचा इतिहास

• जागतिकपोलिओ दिवस रोटरी इंटरनॅशनल द्वारे तयार केला गेला आणि जोनास साल्क, वैद्यकीय संशोधक, ज्यांनी पोलिओ लस विकसित करण्यासाठी पहिल्या टीमचे नेतृत्व केले, यांच्या वाढदिवसाच्या स्मरणार्थ साजरा केला.
• 1955 मध्येत्यांनी निष्क्रिय पोलिओव्हायरस लस तयार केली. 1962 मध्ये अल्बर्ट सबिनने ओरल पोलिओ लस तयार केली.
• 1988 मध्ये, जागतिकआरोग्य सभेने पोलिओव्हायरसचे उच्चाटन करण्यासाठी वचनबद्ध केले, त्यावेळी जगभरात सुमारे 3,50,000 प्रकरणे होती.
• 2002 मध्ये, WHO युरोपियनप्रदेश पोलिओमुक्त घोषित करण्यात आला तेव्हापासून 24 ऑक्टोबर रोजी जागतिक पोलिओ दिवस जगभरात साजरा केला जातो.
• पोलीओदिनाची थीम : ‘ प्रत्येक मुलापर्यंत पोहोचण्यासाठी एक जागतिक मिशन‘

संयुक्त राष्ट्र दिन

इतिहास

• 1945 मध्येसंयुक्त राष्ट्रांची सनद लागू झाल्याच्या वर्धापन दिनानिमित्त दरवर्षी 24 ऑक्टोबर रोजी संयुक्त राष्ट्र दिन पाळला जातो.
• दुसऱ्यामहायुद्धानंतर राष्ट्रांमध्ये शांतता, सुरक्षा आणि सहकार्य वाढवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांची स्थापना करण्यात आली.
• 25 एप्रिल1945 रोजी सॅन फ्रान्सिस्को येथे 50 सरकारी प्रतिनिधी एकत्र आले आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या चार्टरचा मसुदा तयार केला.
• हामसुदा 25 जून रोजी स्वीकारण्यात आला आणि 24 ऑक्टोबर रोजी अधिकृतपणे अंमलात आणला गेला, संयुक्त राष्ट्रांचा जन्म झाला.
• सनदेवर1945 मध्ये स्वाक्षरी झाली असली तरी 1948 पर्यंत 24 ऑक्टोबर हा दिवस संयुक्त राष्ट्र दिन म्हणून घोषित करण्यात आला नव्हता. नंतर, 1971 मध्ये, यूएन जनरल असेंब्लीने सदस्य राष्ट्रांनी ही सार्वजनिक सुट्टी म्हणून पाळण्याची शिफारस केली.
• आंतरराष्ट्रीयमुत्सद्देगिरी, मानवतावादी प्रयत्न आणि जागतिक विकासामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावणारी आंतर-सरकारी संस्था, UN च्या अधिकृत स्थापनेचे स्मरण हा दिवस आहे.
• अमेरिकेचेमाजी अध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट यांनी ‘युनायटेड नेशन्स’ हा शब्दप्रयोग केला होता, ज्याचा प्रथम उल्लेख 1 जानेवारी 1942 रोजी दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान संयुक्त राष्ट्रांच्या जाहीरनाम्यात करण्यात आला होता.
• जेव्हासंस्थेची स्थापना झाली तेव्हा तिचे 51 सदस्य राज्य होते, जे आता 193 पर्यंत वाढले आहे.

संयुक्त राष्ट्र दिन 2024 ची थीम

• युनायटेडनेशन्स डे 2024 ची थीम  “जागतिक एकता, शाश्वत विकास”  आहे  .
• ही थीम हवामान बदल, गरिबी आणि संघर्ष निराकरण यासारख्या जागतिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि एकतेच्या महत्त्वावर जोर देते.
• शाश्वतविकास उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी आणि अधिक शांततापूर्ण आणि न्याय्य जग निर्माण करण्यासाठी राष्ट्रांमध्ये सहकार्य वाढविण्यात संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

दाना चक्रीवादळ

• बंगालच्याउपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्याचे चक्रीवादळात रूपांतर झाले आहे.
• ‘दाना’ असेया चक्रीवादळाचे नाव असून ते वायव्य दिशेने सरकत असून 25 ऑक्टोबर पर्यंत   ओडिशा आणि पश्चिम बंगालच्या किनारपट्टीजवळ येईल, असा हवामान खात्याचा अंदाज आहे.
• यावेळीवादळातील वाऱ्यांचा वेग 120 किमी प्रतितास इतका असेल, असा अंदाज वर्तविण्यात आला आहे.
• सध्याहे वादळ उपसागरातील सागर बेटापासून दक्षिणेला 630 किलोमीटर अंतरावर आहे.

‘दाना’ चा अर्थ काय?

• याचक्रीवादळाला “दाना” हे नाव कतारने दिले आहे.
• अरबीभाषेत ‘दाना’ म्हणजे ‘उदारता’ असा अर्थ होतो.
• सर्वातउत्तम आकाराचे, मौल्यवान आणि उत्कृष्ट मोतीचे ते प्रतीक आहे.
• पर्शियनमध्ये, ‘दाना’ चाअर्थ ‘ज्ञानी’ किंवा ‘जाणकार’ असा देखील होतो.

झिम्बाब्वे चा 344 धावांचा विक्रम

• झिम्बाब्वेनेटी-20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात 344 धावा फटकावण्याचा विक्रम केला.
• झिम्बाब्वेनेटी-20 क्रिकेट वर्ल्ड कप पात्रतेच्या आफ्रिका विभागीय स्पर्धेत गाम्बियाविरुद्ध ही कामगिरी केली.
• त्यातसिकंदर रझाने अवघ्या 33 चेंडूंत शतक केले.
• झिम्बाब्वेनेही लढत 290 धावांनी जिंकताना गाम्बियाला4 षटकांत 54 धावांतच रोखले.
• हीलढत झिम्बाब्वेने 290धावांनी जिंकली.  धावांच्या तुलनेत मिळवलेला हा आंतरराष्ट्रीय टी-20तील सर्वांत मोठा विजय ठरला. यापूर्वीचा विक्रम नेपाळच्या (273 वि. मंगोलिया) नावावर होता.
• झिम्बाब्वेनेया लढतीत 4 बाद 344 धावा केल्या. ही आंतरराष्ट्रीय टी-20 मधील सर्वोच्च धावसंख्या ठरली.
• यापूर्वीचाविक्रम नेपाळच्या (3 बाद 314 वि. मंगोलिया) नावावर होता.
• गाम्बियाच्यामुसा जोबार्तेहने 4 षटकांत 93 धावा बहाल केल्या.
• तोआंतरराष्ट्रीय टी-20मधील सर्वांत महागडा गोलंदाज ठरला.
• यापूर्वीश्रीलंकेच्या कसून रजिताने 4 षटकांत 75 धावा दिल्या होत्या.

गाम्बियाचा क्रिकेट इतिहास

• आफ्रिकाखंडाच्या पश्चिमेस असलेला देश
• पात्रता स्पर्धेत एकही विजय नाही
• यापूर्वीच्यारवांडा आणि सिसेल्स या प्रतिस्पध्र्थ्यांना पुढे चाल
• एकूण11आंतरराष्ट्रीय सामने, त्यात एकमेव विजय कॅमेरूनविरुद्ध

The post जागतिक पोलिओ दिन appeared first on The Officer.

• दोनवर्षांनंतर होणाऱ्या राष्ट्रकुल स्पर्धा पार पाडण्यासाठी खर्चात कपात करण्याच्या उद्देशाने राष्ट्रकुल 2026 ग्लासगो संयोजन समितीने हॉकी, बॅडमिंटन, कुस्ती, क्रिकेट आणि नेमबाजी या महत्त्वाच्या खेळांना वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे.
• यानिर्णयामुळे सर्वाधिक फटका भारताला बसण्याची शक्यता आहे कारण भारताने याच खेळात सर्वाधिक पदके जिंकली आहेत
• यास्पर्धा रद्द होण्याच्या वाटेवर असतानाच ग्लासगो शहराने अगदी ऐनवेळेस या स्पर्धा घेण्याची तयारी दर्शवली.
• कमीखर्चात या स्पर्धेचे आयोजन करण्यासाठी संयोजन समितीने स्पर्धेतील नेहमीच्या 19 क्रीडा प्रकारांऐवजी स्पर्धा 10 क्रीडा प्रकारात घेण्याचा निर्णय घेतला.
• संयोजनसमितीच्या  झालेल्या बैठकीत वगळण्यात आलेल्या खेळांची नावे जाहीर करण्यात आली. यामध्ये हॉकी, बॅडमिंटन, कुस्ती ,क्रिकेट आणि नेमबाजी या खेळांसह टेबल टेनिस, स्क्वाश आणि ट्रायथालोन या खेळांवर संयोजन समितीने फुली मारली आहे.
• राष्ट्रकुलस्पर्धेची ही 23 वी आवृत्ती राहणार असून स्पर्धा 23 जुलै ते 2 ऑगस्ट या कालावधीत पार पडणार आहे.
• ग्लासगोयेथे 12 वर्षांनी स्पर्धा पार पडणार आहे.

या  खेळांचा असणार समावेश

• अॅथलेटिक्सआणि पॅराॲथलेटिक्स, जलतरण, पॅराजलतरण, आर्टिस्टिक जिमनॅस्टिक, ट्रॅक सायकलिंग, पॅराट्रॅक सायकलिंग, नेटबॉल, वेटलिफ्टिंग, पॅरापॉवरलिफ्टिंग, बॉक्सिंग, ज्युदो, बॉल्स, पॅराबॉल्स, 3×3 बास्केटबॉल, 3×3 व्हिलचेअर बास्केटबॉल
• स्पर्धेचाकालावधी  : 23  जुलै ते 2 ऑगस्ट 2026
• ठिकाण: ग्लासगो(स्कॉटलंड)
• स्पर्धेचीठिकाणे :स्टॉट्सटाउन स्टेडियम, टोलक्रॉस आंतरराष्ट्रीय जलतरण केंद्र, अमिराती संकुल

अरुणाचल प्रदेशात ड्रोनद्वारे टपाल

• अरुणाचलप्रदेशात ड्रोनद्वारे टपाल वितरणाच्या प्रयोगाची चाचणी टपाल विभागाने सुरू केली आहे.
• अतिदुर्गम, डोंगराळभागांमध्ये पोस्टमन पाठविण्याऐवजी ड्रोनद्वारे टपाल पोहोचविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
• चौखामटपाल कार्यालयातून 21 ऑक्टोबर रोजी सकाळी40 वाजता ड्रोन टपाल घेऊन निघाले. ते 11.02 वाजता वाकरो शाखा कार्यालयात पोहोचले. तेथून 11.44 वाजता निघून ड्रोन 12.08 वाजता पुन्हा चौखामला पोहोचले.

The post हॉकी, कुस्ती, बॅडमिंटन सारखे खेळ राष्ट्रकुल स्पर्धेतून बाद appeared first on The Officer.

• व्हिएतनामच्याअध्यक्षपदी लष्करी अधिकारी लुओंग कुओंग यांची निवड करण्यात आली.
• गेल्या18 महिन्यांत अध्यक्षपदी निवड होणारे ते चौथे लष्करी अधिकारी ठरले आहेत.
• तेहंगामी अध्यक्ष टो लाम यांची जागा घेतील. नॅशनल असेंब्लीने  कुओंग यांची निवड केली.
• कुओंग40 वर्षे लष्करी सेवा करून निवृत्त झाले आहेत.
• सन2021मध्ये त्यांची व्हिएतनामी कम्युनिस्ट पक्षाच्या पॉलिट ब्यूरोमध्ये नियुक्ती झाली होती.
• व्हिएतनामचेते  14 वे अध्यक्ष आहेत.
• लुओंगकुओंग यांचा जन्म 15 ऑगस्ट 1957 उत्तर व्हिएतनाम मध्ये झाला.
• राजकीयपक्ष : व्हिएतनाम कम्युनिस्ट पार्टी

प्रभाकर राघवन ‘गुगल‘चे नवे ‘सीटीओ‘

• ‘एआय’ मधीलवाढत्या स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर ‘गुगल’ तर्फे टीमच्या पुनर्रचनेवर भर देण्यात आला आहे.
• त्याचाचएक भाग म्हणून भारतीय वंशाचे प्रभाकर राघवन कंपनीचे नवे मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी (सीटीओ) बनले आहेत.
• ‘एआय’ मध्ये’गुगल’ समोर ‘मायक्रोसॉफ्ट’चे आव्हान उभे ठाकले आहे.
• राघवनयांनी अल्गोरिदम, वेब सर्च आणि डेटाबेसवर त्यांचे 20 वर्षांहून अधिक संशोधन केले आहे.
• त्यांचे100 हून अधिक शोधनिबंध प्रसिद्ध आहेत. 12 वर्षांपूर्वी ते कंपनीत रुजू झाले.
• गुगलसर्च, असिस्टंट, कॉमर्स आणि पेमेंट प्रॉडक्ट इत्यादी विभागात त्यांनी काम केले आहे.
• राघवनयांनी भोपाळ, चेन्नई आणि मँचेस्टरमध्ये शिक्षण घेतले आहे. त्यांनी भोपाळच्या कॅम्पियन स्कूलमधून शालेय शिक्षण आणि आयआयटी मद्रासमधून इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग केले.
• राघवनआणि पिचाई दोघेही सारखेच. दोघेही दक्षिण भारतीय आहेत. दोघांनीही आयआयटी मद्रासमधून शिक्षण घेतले आहे.
• राघवनयांनी यूसी बर्कले येथून पीएचडी केली आहे.

धर्मा प्रॉडक्शन मध्ये पूनावालांची भागीदारी

• प्रसिद्धदिग्दर्शक आणि चित्रपट निर्माता करण जोहरच्या ‘धर्मा प्रॉडक्शन्स’ आणि ‘धर्माटिक एंटरटेन्मेंट’ या दोन्ही कंपन्यांमधील 50 टक्के हिस्सेदारी ‘सीरम इन्स्टिट्यूट’चे सीईओ आदर पूनावाला यांची ‘सेरेन प्रॉडक्शन’ ही कंपनी खरेदी करणार आहे.
• एकहजार कोटी रुपयांत हा करार होणार आहे.
• याकरारानंतर ‘धर्मा प्रॉडक्शन्स’मध्ये करण जोहर यांचा जवळपास 50 टक्के हिस्सा राहील.
• ‘धर्माप्रॉडक्शन्स’मध्ये करण यांची07 टक्के आणि आई हिरू जोहर यांची 9.24 टक्के हिस्सेदारी आहे.
• करारानंतरकरण जोहर कंपनीचे कार्यकारी अध्यक्ष राहतील आणि अपूर्व मेहता मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदावर कायम राहतील.
• ‘प्रेक्षकांनाखिळवून ठेवणारी हृदयस्पर्शी कथानके ही धर्मा प्रॉडक्शन्सची ओळख आहे.
• ‘धर्मा प्रॉडक्शन्स’ची स्थापना करण जोहर यांचे वडील यश जोहर यांनी 1976 – मध्ये केली.
• ‘कुछ कुछ होता है’, ‘कभी अलविदा ना कहना’, ‘स्टुडंट ऑफ द इयर’, ‘गुड न्यूज’ आणि ‘ब्रह्मास्त्र’  (भाग 1) आदी लोकप्रिय चित्रपटांची निर्मिती संस्थेने केली आहे.

The post धर्मा प्रॉडक्शन मध्ये पूनावालांची भागीदारी appeared first on The Officer.