• राष्ट्रीयएकता दिवस हा 31 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस साजरा केला जातो.
• भारताच्यास्वातंत्र्याच्या लढ्यात आणि देशाच्या एकीकरणात त्यांची भूमिका महत्त्वाची होती.
• यादिवशी राष्ट्रीय एकता आणि अखंडतेचे महत्त्व अधोरेखित केले जाते.
• यादिवशी देशभरात विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

सरदार पटेल यांच्या कारकिर्दीचा आढावा

• सरदारवल्लभभाई पटेल, मुख्यत्वे स्वयं-शिक्षित, त्यांच्या अचूक कायदेशीर कौशल्यांसाठी प्रसिद्ध वकील बनले.
• त्यांच्यापत्नीच्या मृत्यूनंतर, ते 1910 मध्ये कायद्याचे शिक्षण घेण्यासाठी लंडनला गेले. भारतात परतल्यानंतर ते अहमदाबादमध्ये स्थायिक झाले आणि फौजदारी वकील म्हणून त्यांना प्रसिद्धी मिळाली.
• सुरुवातीलाभारतीय राजकारणाबद्दल उदासीन, पटेलांवर महात्मा गांधींचा प्रभाव होता आणि 1917 पर्यंत त्यांनी गांधींचे सत्याग्रह (अहिंसा) तत्त्व स्वीकारले.
• ब्रिटीशधोरणांविरुद्ध जनमोहिमे आयोजित करण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमि का बजावली आणि 1917 ते 1928 पर्यंत अहमदाबादचे महापालिका आयुक्त आणि अध्यक्ष म्हणून काम केले.

भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात सरदार वल्लभभाई पटेल यांचे योगदान

• सरदारवल्लभभाई पटेल यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात अनेक उल्लेखनीय योगदान दिले.

खेडा सत्याग्रह, 1917

• गुजरातच्याखेडा जिल्ह्यातील एक प्रमुख स्थानिक नेते म्हणून पटेल यांनी महात्मा गांधींना ब्रिटीशांनी लादलेल्या अन्यायी जमीन महसूल करांच्या विरोधात सत्याग्रह आयोजित करण्यात पाठिंबा दिला.
• त्यांनीमजबूत नेतृत्व दिले, स्थानिक समुदायाला एकत्र केले आणि शांततापूर्ण निराकरणासाठी सरकारी अधिकाऱ्यांशी वाटाघाटी केल्या.

असहकार चळवळ, 1920-22

• पटेलयांनी असहकार चळवळीवर लक्षणीय परिणाम केला, अंदाजे 300,000 सदस्यांची भरती केली आणि5 दशलक्ष रुपये उभे केले.
• त्यांनीब्रिटिश वस्तूंच्या बहिष्काराला प्रोत्साहन दिले आणि ब्रिटीश वसाहतवादी राजवटीचा निषेध करण्यासाठी प्रतिकात्मक बोनफायर आयोजित केले, खादीला आर्थिक स्वातंत्र्याचे प्रतीक म्हणून समर्थन दिले.

बारडोली सत्याग्रह, 1928

• बारडोलीसत्याग्रहादरम्यान, पटेल यांनी दुष्काळग्रस्त स्थानिक लोकसंख्येला पाठिंबा दिला आणि जमीन कर वाढवला.
• याअहिंसक प्रतिकारादरम्यान त्यांच्या नेतृत्वामुळे त्यांना ‘सरदार’ म्हणजे ‘नेता’ ही पदवी मिळाली.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये नेतृत्व

• पटेलहे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (INC) चे प्रभावशाली सदस्य होते, त्यांनी विविध नेतृत्वाच्या भूमिका बजावल्या होत्या आणि स्वातंत्र्य चळवळीच्या अनेक उपक्रमांमध्ये भाग घेतला होता.
• त्यांनीINC च्या 46 व्या अधिवेशनाचे अध्यक्षपद भूषवले, ज्याने गांधी-आयर्विन कराराला मान्यता दिली आणि मूलभूत हक्कांवर ठराव मंजूर केला.

सविनय कायदेभंग चळवळ 1930-34

• पटेलयांनी मिठाच्या सत्याग्रहात सक्रिय सहभाग घेतला, जो ब्रिटीश मिठाच्या मक्तेदारीच्या विरोधात अहिंसक निषेध होता.
• ब्रिटीशवस्तूंवर बहिष्कार टाकण्यासाठी आणि गांधींसोबत सविनय कायदेभंगाचे समर्थन केल्याबद्दल त्यांना अटक करण्यात आली आणि नऊ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली.

भारत छोडो आंदोलन, 1942

• भारतछोडो आंदोलनादरम्यान, पटेल यांनी ब्रिटीश राजवटीच्या विरोधात निदर्शने आणि संप आयोजित करणे, जनसंघटना, सविनय कायदेभंग आणि चळवळीला पाठिंबा देण्यासाठी निधी उभारणीच्या प्रयत्नांना प्रेरणा देण्यासाठी शक्तिशाली भाषणे दिली.

स्वातंत्र्यानंतर भारताच्या एकीकरणासाठी सरदार पटेल यांचे योगदान मोलाचे होते:

संस्थानांचे एकत्रीकरण

• 1947 मध्येस्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, 560 हून अधिक संस्थानांवर थेट ब्रिटिशांचे शासन नव्हते.
• पटेलयांनी या राज्यांना मुत्सद्देगिरी, मन वळवणे आणि आवश्यकतेनुसार जबरदस्ती करून भारताच्या प्रादेशिक अखंडतेची खात्री करून भारतीय संघराज्यात यशस्वीपणे समाकलित केले.

प्रशासकीय सुधारणा

• भारतीयप्रशासकीय सेवेच्या (IAS) निर्मितीसह स्वतंत्र भारतासाठी एकत्रित प्रशासकीय संरचना स्थापन करण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली, ज्याला त्यांनी देशाची ‘स्टील फ्रेम’ म्हणून संबोधले.

राष्ट्रीय एकात्मतेचा प्रचार

• पटेलयांनी विविधता असूनही एकतेच्या गरजेवर भर देत एकात्म राष्ट्र म्हणून भारताच्या संकल्पनेचा पुरस्कार केला.
• सरदारवल्लभभाई पटेल यांच्या अतुलनीय योगदानामुळे त्यांना “भारताचा लोहपुरुष” म्हणून गौरवण्यात आले.
• त्यांच्यावारशाचा सन्मान करण्यासाठी, “स्टॅच्यू ऑफ युनिटी”, गुजरातमधील केवडिया येथे पटेलांचा एक भव्य पुतळा उभारण्यात आला.

हिमाचल प्रदेशची  मुख्यमंत्री सुखशिक्षा योजना

• हिमाचलप्रदेशचे मुख्यमंत्री सुखविंदर सिंग सुक्खू यांच्या अध्यक्षतेखाली कॅबिनेटने मुख्यमंत्री सुखशिक्षा योजनेला मंजुरी देण्यात आली.

उद्देश

या योजनेचा उद्देश सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिला आणि अपंग मुलांच्या पालकांना आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे आहे, जेणेकरून त्यांच्या मुलांचे शिक्षण आणि कल्याण सक्षम होईल.

The post राष्ट्रीय एकता दिवस appeared first on The Officer.