युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ म्हणजे काय?

● युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ हे संयुक्त राष्ट्रांच्या शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटनेने (युनेस्को) मान्यताप्राप्त ठिकाण आहे. १९७२ मध्ये युनेस्कोने स्वीकारलेल्या जागतिक सांस्कृतिक आणि नैसर्गिक वारशाच्या संरक्षणासंबंधीच्या अधिवेशनाद्वारे याचे उदाहरण दिले जाते.

युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांसाठी निकष:

१. मानवी सर्जनशील प्रतिभा.
२. मूल्यांची देवाणघेवाण.
३. सांस्कृतिक परंपरेची साक्ष.
४. मानवी इतिहासातील महत्त्व.
५. पारंपारिक मानवी वसाहत.
६. सार्वत्रिक महत्त्वाच्या घटनांशी संबंधित वारसा.
७. नैसर्गिक घटना किंवा सौंदर्य.
८. पृथ्वीच्या इतिहासाचे प्रमुख टप्पे.
९. महत्त्वपूर्ण पर्यावरणीय आणि जैविक प्रक्रिया.
१०. जैवविविधतेसाठी महत्त्वपूर्ण नैसर्गिक अधिवास.

भारताचे ४४ वे युनेस्को वारसा स्थळ

● महाराष्ट्रातील ११ आणि तामिळनाडूतील १ किल्ल्यांचा समावेश असलेले भारतातील मराठा लष्करी भूदृश्य जुलै २०२५ मध्ये कोरण्यात आले होते, जे आता भारताचे ४४ वे युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ आहे.

भारतातील जागतिक वारसा स्थळे

1)अजिंठा लेणी,महाराष्ट्र(1983)
2)वेरूळ लेणी,महाराष्ट्र(1983)
3)आग्रा किल्ला,आग्रा (1983)
4)ताजमहालआग्रा(1983)
5)सूर्य मंदिर,ओरिसा(1984)
6)महाबलीपुरम स्मारके,तामिळनाडू (1984)
7)काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान,आसाम(1985)
8)केवलादेव राष्ट्रीय उद्यान,राजस्थान(1985)
9)मानस वन्यजीव अभयारण्य,आसाम(1985)
10)गोव्यातील चर्च आणि कॉन्व्हेंट्स,गोवा(1986)
11)खजुराहोची स्मारके,मध्य
प्रदेश(1986)
12)हंपीची स्मारके,कर्नाटक(1986)
13)फतेहपूर सिक्री,आग्रा(1986)
14)एलिफंटा लेणी,महाराष्ट्र(1987)
15)महान जिवंत चोल मंदिरे,तामिळनाडू(1987)
16)पट्टडकल स्मारके,कर्नाटक(1987)
17)सुंदरबन राष्ट्रीय उद्यान,पश्चिम बंगाल (1987)
18)नंदा देवी आणि व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स राष्ट्रीय उद्यान,उत्तराखंड(1988)
19)बुद्ध स्मारके सांची, मध्य प्रदेश(1989)
20)हुमायूनची कबर,दिल्ली(1993)
21)कुतुबमिनार आणि त्याची स्मारके,दिल्ली(1993)
22)दार्जिलिंग, कालका, शिमला आणि निलगिरी येथील पर्वतीय रेल्वे,दार्जिलिंग(1999)
23)महाबोधी मंदिर,बिहार(2002)
24)भीमबेटका रॉक शेल्टर्स,(2003)मध्य प्रदेश
25)छत्रपती शिवाजी टर्मिनस,महाराष्ट्र(2004)
26)चंपनेरपावगड पुरातत्व उद्यान,गुजरात(2004)
27)लाल किल्ला,दिल्ली(2007)
28)जंतरमंतर,दिल्ली(2010)
29)पश्चिम घाट,कर्नाटक
केरळ, तामिळनाडू, महाराष्ट्र(2010)
30)डोंगरी किल्ले,राजस्थान(2013)
31)राणीची विहीर (राणीची विहीर),गुजरात(2014)
32)ग्रेट हिमालयीन राष्ट्रीय उद्यान,हिमाचल प्रदेश(2014)
33)नालंदा,बिहार(2016)
34)खांगचेंडझोंगा राष्ट्रीय उद्यान,सिक्कीम(2016)
35)ले कॉर्बुझियर (कॅपिटल कॉम्प्लेक्स) चे स्थापत्य कार्य,चंदीगड(2016)
36)ऐतिहासिक शहर,अहमदाबाद(2017)
37)व्हिक्टोरियन गॉथिक आणि आर्ट डेको एन्सेम्बल्स,मुंबई(2018)
38)गुलाबी शहर,जयपूर(2019)
39)काकतिया रुद्रेश्वर (रामप्पा) मंदिर,तेलंगणा(2021)
40)धोलावीरा,गुजरात(2021)
41)शांतिनिकेतन,पश्चिम बंगाल(2023)
42)बेलूर, हळेबीड आणि सोमनंतपुरा येथील होयसाळ मंदिरे,कर्नाटक(2023)
43)मोडियम्स,आसाम(2024)
44) मराठा लष्करी लँडस्केप,महाराष्ट्र आणि तामिळनाडू(2025)

महाराष्ट्रातील जागतिक वारसा स्थळे

1)अजिंठा लेणी
2)वेरूळ लेणी
3)एलिफंटा लेणी
4)छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस
5)व्हिक्टोरियन गॉथिक आणि आर्ट डेको एन्सेम्बल्स
6)पश्चिम घाट
7)मराठा लष्करी लँडस्केप

The post युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत 12 किल्ल्यांचा समावेश 12 forts included in UNESCO’s World Heritage List appeared first on The Officer.